SELÇUK. (TURKIJE) ISA BEY MOSKEE.

 

 IN 1374 GEBOUWD VÓÓR

       DE OTTOMAANSE

     VORSTENDOMMEN.

ISA BEY-MOSKEE.   

    

De Isa Bey-moskee is een van de belangrijkste bouwwerken van het Turkse Aydin-emiraat, het Aydinogullari, dat van 1308 tot 1426 over West-Anatolië heerste. De moskee is gelegen aan de rand van de Ayaslug-heuvels bij Selçuk.

De moskee werd gebouwd in 1374 door de Syrische architect Ali b. Mushaimish al-Dimashqi, ter ere van de Aydinidische Isa Bey. Het is het tweede voorbeeld van een moskee met twee minaretten in Anatolië uit de periode vóór de Ottomaanse vorstendommen en is groter dan veel andere moskeeën uit die tijd.

De moskee werd in 1934 gerenoveerd en later, in de tweede helft van de 20e eeuw gerestaureerd. Het complex bestaat uit twee hoofdruimtes: de binnenplaats aan de noordzijde en de smalle, rechthoekige gebedsruimte aan de zuidzijde, die samen ongeveer 51 bij 57 meter lang zijn.  

De hoofdingang van de binnenplaats bevindt zich bij het monumentale portaal aan de westgevel, dat uitkijkt op de zee, vlakbij de gebedsruimte. Het portaal is op een helling geplaatst en heeft een dubbele trap met een grote nis met een fontein (wasplaats) onder het bordes. De ingang-nis heeft een muqarnar-gewelf met een parapluvormige kroon en is voorzien van een fraai gebeeldhouwde plaquette met inscripties. 

Een kleiner portaal bevindt zich aan de oostgevel, in lijn met het hoofdportaal, en een derde portaal is gecentreerd  aan de noordgevel, gericht op de heuvel.

De gebedsruimte wordt betreden via een drievoudige boog in het midden van de binnenplaatsgevel.De boog wordt bekroond door twee boogvensters aan weerszijden van een rond venster. Binnen is de gebedsruimte tree traveeën diep en meet ongeveer achttien bij achtenveertig meter.  De koepel van de mihrab is iets kleiner met een diameter van acht meter.

Drie van de vier zuilen hebben traditionele stalactietkapitelen, terwijl die op regelmatige afstanden zijn geplaatst.

De muren van de binnenplaats zijn, met uitzondering van de oostzijde, eveneens voorzien van boogvensters. De boog- en rechthoekige vensters die het westelijke hoofdportaal flankeren, zijn versierd met polychrome sluitstenen en dikke gebeeldhouwde stenen kozijnen.

  ( Van links naar rechts: Een van de overgebleven minareten. De binnenplaats van de moskee, Tegen een muur op de binnenplaats staan oude Islamitische-grafzerken.)

De muren van de moskee zijn gemaakt van onbewerkt, ruw natuursteen, terwijl de westgevel is bekleed met fijne marmeren panelen en versierd met gebeeldhouwde inscripties, muqarnas en polychrome steencomposities. Binnen in de gebedsruimten zijn de pendentieven van de mihrab-koepel versierd met een mozaïek van tegels met zeshoeken en stervormige patronen in turkoois en marineblauw. Plantmotieven zijn ook verwerkt in diverse decoraties. De stalactietachtige versieringen op de achthoekige tamboer van de koepel zijn in Seltsjoekse traditie. Sommige van de bovenste ramen in de qibla-muur zijn versierd met stalactietachtige omlijstingen.

Tegen 1829 was de moskee door een lange periode van verwaarlozing, gevold door ondeskundige restauraties veranderd in een ruïne, en verloor de Isa Bey-moskee veel van haar oorspronkelijke kenmerken. In 1842 was de minaret ingestort.

In de 19e eeuw werd een deur in de qibla-nis gemaakt en de muqarnas-kroon van de mihrab werd overgebracht naar de Kestane Pazari-moskee in Izmir. In die tijd deed de moskee dienst als karavanserai. De mihrab-nis werd later opgevuld met steenmetselwerk.

In 1934 vond er een restauratie plaats, maar in 1975 was een grote restauratie gereed en werd de moskee heropend voor het gebed. De moskee heeft twee koepels die elk een buitendiameter hebben van 9,4 meter en een binnendiameter 8,3 meter.

Achter de Isa Bey-moskee liggen stenen koepels met gaten, het zijn de koepels van de Turkse-baden.