zondag 15 november 2026

SELÇUK. (TURKIJE) BELEVI MAUSOLEUM.

 



MONUMENTAAL 
GRAFMONUMENT

UIT DE HELLENISTISCHE TIJD MET

           PERZISCHE INVLOED.





MAUSOLEUM VAN BELEVI.    

Het Mausileum van Belevi is een monumentaal grafmonument uit de Hellenistische tijd, gelegen nabij Selçuk. Het is het op één na grootste antieke mausoleum in Anatilië, iets kleiner  beroemdste bouwwerk van dit type: het Mausoleum van Halicarnassus. Het Mausoleum van Belevi is veel beter bewaard gebleven dan een van de Zeven Wonderen van de Antieke Wereld.

Het mausoleum was oorspronkelijk ontworpen voor Lysimachus, een van de generaals van Alexander de Grote. Lysimachus sneuvelde tijdens de oorlog met zijn voormalige bondgenoot Seleucus I Nicator, in de slag bij Corupedium, nabij Sardis, in 281 v.Chr. Zijn lichaam bewaakt door een trouwe hond, werd enkele dagen later gevonden en naar zijn zoon Alexander gestuurd. Hij begroef zijn vader in Lysimachia, gelegen in Thracië. Het was een symbolische gebeurtenis, omdat Lysimachia door Lysimachus was gesticht tijdens de voorbereidingen op de oorlog met zijn rivalen.

Ten slotte werd de heerser van de Seleucidische dynastie, bekend als Antiochus II Theos, begraven in het Mausoleum van Belevi. Zijn bijnaam, wat "God" betekent, werd hem gegeven door de inwoners van Milete. Hij bevrijdde hen van de heerschappij van een tiran genaamd Timarch. Antonius II stierf in 246 v.Chr, naar verluidt vergiftigd door zijn eerste vrouw en nicht, Laodice I, die vervolgens trouwde met haar neef, Selucus II.



Antochus II Theos was deels van Perzische afkomst, omdat zijn grootmoeder Apam een Perzische prinses was. Zij trouwde met een van de vooraanstaande generaals van Alexander de Grote, Antiochus I Soter, de vader van Antiochus II.
Zijn afkomst verklaart de Perzische invloeden die zichtbaar zijn in de versieringen van het Mausoleum van Belevi.

Voor de bouw van het mausoleum werden de materialen lokaal verkregen en is uitgehouwen massief gesteente gebruikt.
Het marmer kwam bijvoorbeeld uit de omgeving van Efeze, Voor de decoratie van het mausoleum werd tot wel 2500 kubieke meter marmer uitgraven.
De platen die het mausoleum aan de noordzijde bedekten, beelden een begrafenis uit.
De reliëfs aan de andere zijden toonden een centauromachie, oftewel een strijd tussen de legendarische Lapithen en de Centauren tijdens het huwelijksfeest van Pirithous.



De grafkamer van het mausoleum is uitgehouwen in massief gesteente,. Deze kamer had een vierkante plattegrond, met zijden van 29 meter lang en een hoogte van 10 meter. De rotswand die het mausoleum aan het zicht onttrok, was aan de buitenkant bedekt met marmeren platen. Daarboven bevond zich een tweede verdieping omringd door 28 zuilen. De bouw van het Mausoleum van Belevi is nooit geheel voltooid. Het zou waarschijnlijk de vorm hebben gehad van een steile piramide met een standbeeld op de top, en de gehele structuur zou een hoogte van 35 meter hebben bereikt.



In de grafkamer bevond zich een grote, onafgewerkte sarcofaag, met een deksel in de vorm van een liggende man. Oorspronkelijk was het hoofd van de man versierd met een kroon en hield hij een kom in zijn hand. 
Hij werd vergezeld door een dienaar, wiens kleding en figuur wijzen op Perzische afkomst.

De groepen leeuwen-griffioenen die in de richting van gebeeldhouwde stenen vaten staarden, waren langs de randen van het dak van het mausoleum geplaatst. Op de hoeken van het dak bevonden zich paren gebeeldhouwde paarden. 


Helaas is van dit magnifieke bouwwerk niet veel bewaard gebleven.
De bewaard gebleven sculpturen en de sarcofaag bevinden zich nu in de collectie van het Efeze  Museum in Selçuk. Andere decoratieve elementen zijn terug te vinden in het Archeologisch Museum in Izmir.





Het Mausoleum van Belevi vertegenwoordigd een mengeling van stijlen, aangezien er, naast Griekse elementen, ook Perzische invloeden zichtbaar zijn in de uitvoering. 
Deze omvatten de figuur van een oosterse dienaar, de beelden van leeuwen-griffioenen met lange vleugels en de stijl van de decoratieve vazen. 


Ook rondom de ruïne van het mausoleum liggen nog resten van de eens fraaie zuilen galerij van de tweede verdieping en gebeeldhouwde resten van de dakbalken.




zaterdag 14 november 2026

SELÇUK. (TURKIJE) ISA BEY MOSKEE.

 

 IN 1374 GEBOUWD VÓÓR

       DE OTTOMAANSE

     VORSTENDOMMEN.




ISA BEY-MOSKEE.   
    
De Isa Bey-moskee is een van de belangrijkste bouwwerken van het Turkse Aydin-emiraat, het Aydinogullari, dat van 1308 tot 1426 over West-Anatolië heerste. De moskee is gelegen aan de rand van de Ayaslug-heuvels bij Selçuk.
De moskee werd gebouwd in 1374 door de Syrische architect Ali b. Mushaimish al-Dimashqi, ter ere van de Aydinidische Isa Bey. Het is het tweede voorbeeld van een moskee met twee minaretten in Anatolië uit de periode vóór de Ottomaanse vorstendommen en is groter dan veel andere moskeeën uit die tijd.



De moskee werd in 1934 gerenoveerd en later, in de tweede helft van de 20e eeuw gerestaureerd. Het complex bestaat uit twee hoofdruimtes: de binnenplaats aan de noordzijde en de smalle, rechthoekige gebedsruimte aan de zuidzijde, die samen ongeveer 51 bij 57 meter lang zijn.  


De hoofdingang van de binnenplaats bevindt zich bij het monumentale portaal aan de westgevel, dat uitkijkt op de zee, vlakbij de gebedsruimte. Het portaal is op een helling geplaatst en heeft een dubbele trap met een grote nis met een fontein (wasplaats) onder het bordes. De ingang-nis heeft een muqarnar-gewelf met een parapluvormige kroon en is voorzien van een fraai gebeeldhouwde plaquette met inscripties. 
Een kleiner portaal bevindt zich aan de oostgevel, in lijn met het hoofdportaal, en een derde portaal is gecentreerd  aan de noordgevel, gericht op de heuvel.




De gebedsruimte wordt betreden via een drievoudige boog in het midden van de binnenplaatsgevel.De boog wordt bekroond door twee boogvensters aan weerszijden van een rond venster. Binnen is de gebedsruimte tree traveeën diep en meet ongeveer achttien bij achtenveertig meter.  De koepel van de mihrab is iets kleiner met een diameter van acht meter.
Drie van de vier zuilen hebben traditionele stalactietkapitelen, terwijl die op regelmatige afstanden zijn geplaatst.
De muren van de binnenplaats zijn, met uitzondering van de oostzijde, eveneens voorzien van boogvensters. De boog- en rechthoekige vensters die het westelijke hoofdportaal flankeren, zijn versierd met polychrome sluitstenen en dikke gebeeldhouwde stenen kozijnen.


  ( Van links naar rechts: Een van de overgebleven minareten. De binnenplaats van de moskee, Tegen een muur op de binnenplaats staan oude Islamitische-grafzerken.)



De muren van de moskee zijn gemaakt van onbewerkt, ruw natuursteen, terwijl de westgevel is bekleed met fijne marmeren panelen en versierd met gebeeldhouwde inscripties, muqarnas en polychrome steencomposities. Binnen in de gebedsruimten zijn de pendentieven van de mihrab-koepel versierd met een mozaïek van tegels met zeshoeken en stervormige patronen in turkoois en marineblauw. Plantmotieven zijn ook verwerkt in diverse decoraties. De stalactietachtige versieringen op de achthoekige tamboer van de koepel zijn in Seltsjoekse traditie. Sommige van de bovenste ramen in de qibla-muur zijn versierd met stalactietachtige omlijstingen.

Tegen 1829 was de moskee door een lange periode van verwaarlozing, gevold door ondeskundige restauraties veranderd in een ruïne, en verloor de Isa Bey-moskee veel van haar oorspronkelijke kenmerken. In 1842 was de minaret ingestort.
In de 19e eeuw werd een deur in de qibla-nis gemaakt en de muqarnas-kroon van de mihrab werd overgebracht naar de Kestane Pazari-moskee in Izmir. In die tijd deed de moskee dienst als karavanserai. De mihrab-nis werd later opgevuld met steenmetselwerk.
In 1934 vond er een restauratie plaats, maar in 1975 was een grote restauratie gereed en werd de moskee heropend voor het gebed. De moskee heeft twee koepels die elk een buitendiameter hebben van 9,4 meter en een binnendiameter 8,3 meter.


Achter de Isa Bey-moskee liggen stenen koepels met gaten, het zijn de koepels van de Turkse-baden.





 

vrijdag 13 november 2026

LIMYRA. (TURKIJE) ROTSGRAVEN EN THEATER.

 

   HOE HOGER HET GRAF

       IS GELEGEN, HOE

   DICHTER MEN BIJ HET

        HIERNAMAALS IS.





LIMYRA. (FINIKE)

Limyra of Limera was een kleine stad in het oude Lycië aan de zuidkust van Klein-Azië, aan de rivier de Limyrus, slechts enkele kilometers van de stad Finike.
De stad die al in het tweede millennium v.Chr. bloeide, was een van de oudste en meest welvarende steden in Lycië; ze groeide geleidelijk uit tot een van de meest bloeide handelscentra in de Griekse wereld. In de 4e eeuw v.Chr. steunde Pericles, dynastie van Lycië, een opstand van sartrapen (landvoogden) in Klein-Azië tegen de heersende Perzen en koos Limyra als hoofdstad van de Lycische Liga; vervolgens kwam het onder controle van het Perzische Rijk. De Perzen heroverden uiteindelijk de heerschappij via Mausolus, de landvoogd in Halicarnassus.

Nadat Alexander de Grote een einde had gemaakt aan de Perzische overheersing, werd het grootste deel van Lycië geregeerd Ptolemaeus II en steunde de Limyranen tegen de binnenvallende Galaten en de inwoners wijden hem uit dankbaarheid een monument, het Ptolemaion.

Keizer Augustus had zijn kleinzoon Gaius Caesar in 17 v.Chr, op 3 jarige leeftijd, als zijn erfgenaam geadopteerd. In 1 v.Chr., op 19 jarige leeftijd werd Gaius Caesar naar Syrië gestuurd en in 2 n.Chr. ging hij naar Armenië, dat kort daarvoor door de Parthen was binnen  gevallen. Gaius slaagde erin een pro-Romeinse koning op de Armeense troon te plaatsen, maar raakte ernstig gewond nadat hij was misleid. In 4 n.Chr. tijdens zijn terugreis naar Rome, stierf Gaius aan zijn verwondingen in Limyra.



 Resten van het cenotaaf ( leeggraf) van Gaius Caesar,)





Uit de Late Oudheid zijn verschillende bisschoppen van Limyra bekend, die vielen onder de jurisdictie van de bisschop van Myra.



DE ANTIEKE BENEDENSTAD.

De benedenstad ligt aan de voet van de Akropolisheuvel en bestaat uit twee afzonderlijke ommuurde gebieden
.
De vijf necropolissen die dateren uit de 4e eeuw v.Chr. en eerder tonen het belang van de stad aan.
Het mausoleum van Pericles is met name opmerkelijk vanwege de fraaie reliëfs en prachtige beeldhouwwerken, zoals Perseus die Medusa en een van haar zussen dood.

De poort in het westelijke deel van de stad leidt door een moerassig gebied naar de cenotaaf van Gaius Caesar, kleinzoon en troonopvolger van Augustus. een enorm bouwwerk op een stenen podium dat dateert uit circa 4 n.Chr.


De Romeinen hakten een theater uit in de Akropolisheuvel dat plaats bood aan 8000 toeschouwers. Het werd in de tweede eeuw n.Chr. in opdracht gebouwd door een belangrijke Lycische weldoener, Opramoas van Rhodiapolis. Uit de zelfde tijd stammen een badhuis met een complex verwarmingssysteem en de straten met zuilengalerijen. Na een uitbreiding later konden er 20.000 toeschouwers plaats nemen.




Naast het theater bevinden zich overblijfselen van een Romeins badhuis met een mozaïk ingelegde vloer. De zitplaatsen worden in 9 groepen onderverdeeld door 9 trappen van boven naar beneden.
De achterwand heeft 8 boogvormige ingangen die toegang geven tot de gewelde hoofdgang, die op haar beurt in de in- en uitgangen van het theater uitkomt.

Rondom het gehele complex liggen enorme stenen blokken met prachtige reliëfs welke eens het toneelgedeelte moeten hebben gesierd.




DE ROTSGRAVEN.   


In en rond het Turkse kustplaatsje Finike bevinden zich enkele van de belangrijkste en best bewaarde Lycische rotsgraven van Turkije.
De bekendste verzameling ligt direct bij de antieke stad Limyra.
Meer dan 400 garven liggen hier in de rotswanden, welke dateren uit de 4e eeuw v.Chr.

De oude Lyciërs hakten hun graven uit in de vorm van hun traditionele houten woningen en tempels, compleet met nagemaakte balken, gevels en zuilen en vaak nog met vensters en deuren.
Hoer rijker en machtiger de familie, hoe gedetailleerder de gevel en de reliëfs zijn uitgevoerd.

De Lyciërs geloofden dat een gevleugelde godheid, een sirene, de zielen van de overledenen naar het hiernamaals bracht. Daarom werden de graven hoog in de steile rotswanden geplaatst, zo dicht mogelijk bij de 'hemel'.





Ook bij de plaats Myra, gelegen bij Demre op een afstand van 30 kilometer van Finike zijn in de verticale rotswanden tempelachtige graven te vinden.

ONDERZOEK.

Archeologen hebben uitgebreid onderzoek gedaan in deze rotsgraven. Het meest vreemde was te ontdekken, dat er nergens menselijke resten zijn gevonden of resten van een vuur waarin ze zouden kunnen zijn gecremeerd. Zelfs materialen die men in die tijd gebruikte voor het begraven van de overledene ontbraken. Of is het toch zoals de oude Lyciërs geloofden, dat de gevleugelde godheid, alles naar de hemel heeft gebracht?



KEKOVA EILAND. (TURKIJE) VERZONKEN RUÏNES.

 

        DOLCHISTE VERZONKEN

                  EN VERWOEST

         DOOR EEN AARDBEVING.




KEKOVA EILAND.

Kekova eiland (adasi) is een klein Turks eilandje in de buurt van de stad Demre, de oude Lycische stad Myra, in het district Antalya, tegenover de dorpen Kaleköy, het oude Simena, en Üçagiz, het oude Teimioussa.
Kekova stond in de oudheid bekend als Dolichiste en heeft een oppervlakte van 4,5 vierkante kilometer en is onbewoond. Het eiland zelf is niet toegankelijk voor toeristen.
Aan de noordzijde van het eiland bevinden zich de deels verzonken ruïnes van Dolchiste, een oude stad die in de 2e eeuw n.Chr door een aardbeving werd verwoest. De stad werd herbouwd en bloeide nog steeds tijdens de periode van het Byzantijnse Rijk, maar werd uiteindelijk verlaten vanwege Arabische invallen.


In de haven van Simena lukte het na veel heen en weer bieden voor een redelijke prijs een boot te charteren om ons naar Kekova eiland te brengen en de onderwater gelegen ruïnes.
Op een top van een berg ligt het  kasteel van Simena.

Op de rotsachtige kust zijn nog oude Lycische graftombes te zien. Dit soort van graftombes komen in geheel Lycië voor, maar vaak uitwendig met een groot verschil, sommige eenvoudig andere fraai gedecoreerd. In de oudheid konden de lichamen van de doden gecremeerd of begraven worden. De stoffelijke resten werden begraven: vaak in een urn, soms in een echt graf, af en toe ineen mausoleum. In Lycië vinden we rots-graven en kamergraven, die alleen te vinden zijn in het geïsoleerde bergachtige zuidwesten van Turkije. Lycische graven lijken op huizen, met een duidelijk herkenbaar dak en soms zelfs een deur, of versierd in Griekse stijl.


Zowel als aan de kust van het eiland als net onder de waterspiegel voor de kust zijn nog de resten van bewoning zichtbaar. Het klaar heldere water kleurde blauw door weerspiegeling van de helder blauwe lucht.

Maar het mocht niet mooi en helder weer blijven.
Er kwam een donkere lucht aanzetten, waardoor het water een bijna zwarte kleur kreeg.
Dit deed de schipper van ons scheepje beslissen niet verder te varen, maar terug te keren naar het haventje, waar we aankwamen in de gietende regen en door en door nat.

In het restaurantje bij de haven genoten van een heerlijke visschotel en gekoelde witte lokale wijn, terwijl we langzaam wat opdroogden.
Hierna weer op weg naar de volgende bestemming.




donderdag 12 november 2026

APHRODISIAS. (TURKIJE) ANTIEKE RUÏNESTAD. (DEEL 3)

 

               DE STAD VAN DE

     BEELHOUWERS EN TEXTIEL

      PRODUCTIE UIT 3000 v.CHR.

                                            DEEL 3.

(2) DE TETRASTEEN, HAL VAN DE KEIZERS EN DE BADEN.

(Hal van de keizers en rechts de baden.)

Aphrodisias werd in haar bestaan verscheidene keren getroffen door aardbevingen. Hierbij kwam een gedeelte van de stad, waar de twee marktplaatsen lagen onder water te staan door overstromingen. Het leven moest doorgaan en zo werd er een nieuw Agora gebouwd achter het theater. Dit gebied werd de 'Tetrasteen' of ook wel de 'Vier Arcades' genoemd door de archeologen.
 Het was relatief een kleine marktplaats, waar veel winkeliers komen uit de stad hun vaste standplaats hadden. Deze plaats was vermeld op een tegel in de vloer van de marktplaats.


Aan het einde van de Agora lag de 'Hal van de Keizers'. Hier stonden tussen fraaie zuilen onder een overkapping de standbeelden van de keizers. Deze staan nu in het museum.
In de keizerlijke hal werden speciaal voor de bezoekende keizer man tegen man gevechten gehouden, zoals worstelen.




De baden  lagen tussen de 'Hal van de Keizers'en et theater en kregen zodoende de naam "Theaterbaden".
Het warmwaterbad was overdekt met een halfronde koepel. Verder waren er zweetbaden met koud water stortbaden, massage - en kledingruimten.
De vloeren waren bedekt met gekleurde marmeren tegels.





(1) HET THEATER.


(Het theater met er achter de nieuwe agora, de hal van de keizers en de badhuizen rechts van het theater)

Het theater was een centraal gebouw en instituut van de Griekse stadstaat. Het werd gebruikt voor een breed scala aan theatervoorstellingen en andere vormen van vermaak, maar het was ook de plaats waar de demos, het volk, samenkwam. Het Aphrodisias-theater heeft zijn volledige zeventwintig rijen onder de loopbrug (diazoma) en enkele rijen erboven bewaard, evenals een groot deel van de toneelarchitectuur.  Het theater bood oorspronkelijk aan ongeveer 7000 bezoekers plaats.


Het auditorium (cavea) werd in de laat hellenistische periode tegen de heuvel (höyük) van de prehistorische nederzetting gebouwd, en een uitgebreid marmeren toneelgebouw van drie verdiepingen werd vóór 28 v.Chr. door Zoilos toegevoegd. De architectuur van deze nieuwe gevel valt op door zijn lichte , speelse aediculaire ontwerp en door zijn hoogwaardige en zeer gevarieerde ornamenten.

De inscriptie van het toneelgebouw, in grote letters op de Dorische architraaf van het toneel en opnieuw op de tweede verdieping, vermeldt dat 'het toneelgebouw' (skene) en het toneel ervoor (proskenion), evenals de ornamenten erop (proskosmemata) werden betaald door Gaius Julius Zoilos, die wordt geïndentificeerd als een vrijgelaten slaaf van keizer Augustus, de eerste Romeinse keizer. Een reeks grote beelden werd gevonden die op het toneel en in de orchestra waren gevallen. Een Apollo, twee Muzen, portretfiguren en verschillende andere die behoorden tot het toneelgebouw. Aan het uiteinde van de keermuren (analemma) van het auditorium stonden twee standbeelden van boksers.

In de eerste eeuw n.Chr. werd de zaal op funderingen naar boven uitgebreid en volledig opnieuw bekleed met marmeren zitplaatsen. Aan de noordzijde liep de grote stenen keermuur door tot een veel lager niveau, waar deze de achterwand vormde van een deel van de zuidelijke stoa in het stadspark. Vanuit de stoa beneden was er directe toegang tot het theater via een grote gewelfde trap door de keermuur naar de cavea erboven.
In de tweede eeuw n.Chr. onder de Romeinse keizer Marcus Auretius (161-180 n.Chr.) werd het orkestniveau in het theater verlaagd om een veilige arena te creëren voor de gladiatoren gevechten onderling en tegen wilde dieren. In latere periodes werden er circus voorstellingen gehopuden Tenslotte werd in de zevende eeuw een massieve muur van hergebruikt materiaal gebouwd langs de achterkant van het toneelgebouw, die de ingangen blokkeerde. Deze muur liep rond de gehele theaterheuvel en maakte er een goed verdedigde vesting van, een vroeg-Byzantijns kastro.

Wat we heden zien is dat wat is overgebleven na een zware aardbeving in de zevende eeuw. Het donkere deel in de plattegrond tekening is in die tijd in zijn geheel verdwenen. In 1961 werd er begonnen met de opgravingen van dit enorme theater, hiervoor moesten eerst 55 woningen en een moskee van de heuveltop worden verwijderd en elders gehuisvest, wat in 1966 gebeurde.

Bij het verlaten van deze antieke ruïnestad bij de uitgang nog enige afbeeldingen gemaakt van zeer fraai sarcofagen.