APHRODISIAS. (TURKIJE) ANTIEKE RUÏNESTAD. (DEEL 1)

 

                 DE STAD VAN DE

     BEELDHOUWERS EN TEXTIEL

       PRODUCTIE UIT 3000 v.CHR.

                                           DEEL 1.

DE NAAM.

De naam van de stad is duidelijk vernoemd naar de Griekse godin Aphrodite, de godin van de liefde, schoonheid, seksualiteit en vruchtbaarheid.

Volgens Homerus is ze de dochter van de oppergod Zeus en de nimf Dione.

Haar heilige symbolen zijn onder meer de duif, de roos, de myrte, de zwaan en de appel.

Ze speelde een centrale rol in de mythen zoals het Oordeel van Paris, wat uiteindelijk leidde tot de Trojaanse Oorlog.

De godin Aphrodite van Aphrodisias, de latere stadgodin van Aphrodisias in Klein-Azië, schijnt van oorsprong een Karische godheid te zijn geweest, een volk dat in het eerste millennium v.Chr. leefde in Karië, een historische landstreek in het zuidwesten van Klein-Azië. Ze zou later versmelten tot een drie eenheid van Aphrodite Ourania, Pandemos en Pelagia. In deze hoedanigheid bleef Aphrodite tot in de Romeinse keizertijd in het hele Middellandse Zeegebied aanbeden.

DE STAD.

         ( Een luchtopname van de antieke stadruïnes van Aphrodisias, gezien van zuid naar noord.)

De oorsprong van de stad kan terug gevoerd worden tot 3000 v.Chr. Vanwege de in de buurt gelegen marmergroeven werd het de stad van de beeldhouwers. De stad was ook bekend om haar zeer fijne textiel producten van wol en katoen. Ook de er omheen gelegen vruchtbare gronden hebben een grote rol gespeeld in het voortbestaan van de stad. De stad kreeg haarbloei tijdens de Hellenistische en Romeinse periodes, maar speelde ook een rol in de opkomst van het christendom.

Aphrodisias lag in een zone waar zich veel aardbevingen voortdeden en heeft in de 4e en de 7e eeuw veel schade daardoor geleden. Daarbij veranderde in de 4e eeuw na een aardbeving het grondwaterpeil, wat er voor zorgde, dat delen van de stad last kregen van overstromingen. Na de zware aardbeving in de 7e eeuw herstelde de stad zich nooit meer volledig, werd verlaten en verviel in ruïnes. Veel stenen uit de stad werden later gebruikt voor de opbouw van het dorpje Geyre, maar in de 20ste eeuw werd het dorpje verwijderd om de oude stad weer bloot te leggen. Het dorpje werd vlak in de buurt weer opgebouwd.

        ( Een plattegrond van de ruïnestad, welke nog grotendeels is omringt door een oude stadmuur.)

BETEKENIS VAN DE CIJFERS:

De pijl geeft de entree aan, zodoende begint de beschrijving van de ruïnestad achterstevoren dan op de indexlijst staat aangegeven.

HET MUSEUM.

Het Aphrodisias Museum, geopend in 1979, toont voornamelijk artefacten die tijdens opgravingen in de oude stad zijn gevonden.

De museumcollectie omvat sculpturen, reliëfs, sarcofagen, portretten, inscripties, architectonische fragmenten, munten en kleine vondsten uit de prehistorische periode tot het Byzantijnse tijdperk. Het meest bijzonder onderdeel zijn echter ongetwijfeld de marmerbeeldhouwwerken. 

(13) DE SEBASTEION.   

De Sebasteion werd in de periode van 1979-1981 opgegraven en het was een laan met twee parallel langs elkaar gebouwde gebouwen. In de Romeinse tijd waren er ook keizers die zich zelf zagen als de goddelijke leider van hun volk tijdens hun leven, maar bleven dit vaak ook na hun dood. Standbeelden van hen werden vaak in een gezamenlijke tempel samengebracht voor de keizerlijke cultus, Zo'n tempel werd bekend onder de naam Sebateion, wat van het Griekse woord 'sebastos' komt en betekend "de vereerde'. Van een van de gebouwen staan er allen de zuilen er nog. Beide gebouwen hadden drie verdiepingen.

De bouw van het complex strekte zich uit over twee generaties van 20 tot 60 n.Chr. van regering van Tiberias (14-37 n.Chr.) en na enige schade door aardbevingen werd er verder gebouwd onder Claudius (41-54 n.Chr.)  tot die van Nero (54-68 n.Chr.). Het complex werd betaald door twee prominente families die Aphrodite vereerden. Het bestond uit een Korintische tempel en een smalle processie laan met een lengte van 90 meter en een breedte van 14 meter, geflankeerd door twee portiekachtige gebouwen van 12 meter hoogte, met een opeenvolging van Dorische, Ionische en Korintische bouwstijlen.

Deze noordelijke  en zuidelijke gebouwen, die de processie laan afbakenden, droegen marmeren reliëfs in hun bovenste twee verdiepingen over de gehele lengte. De reliëfs werden omlijst door de zuilenarchitectuur, waardoor de twee gevels eruit zagen als gesloten schilderijwanden. Er waren zo'n 200 reliëfs nodig voor het hele project, en meer dan 80 werden tijdens de opgraving terug gevonden.

De reliëfs beelden Romeinse keizers, Griekse Mythen en een reeks gepersonifeerde etniciteiten of landen uit het wereldrijk vanaf Augustus, van de Ethiopiërs uit Oost-Afrika tot de Callaeci uit West-Spanje.

Het zuidelijke gebouw werd gesponsord door twee broers, Attalos en Diogenes, en hun familie. Ongeveer 80% van de reliëfs is bewaart gebleven. Het geheel werd opgebouwd uit marmer en ook de vloeren waren met marmer belegd. De drie verdiepingen werden in een combinatie van Dorische, Ionische en Korintische stijl gebouwd. Op de derde verdieping werden figuren van de traditoinele goden naast figuren van de vroege Romeinse keizers en scènes van hun veroveringen geplaatst, zoal Claudius over Brittannia en Nero over Armenië.

Een van de inscripties op het gebouw noemt hen 'Theo Sebastoi Olympioi', oftewel 'Olympische Keizergoden''.

De reliëfs op derde verdieping beelden Romeinse keizers uit, keizerlijke overwinningen en de Olympische goden. De keizers worden afgebeeld als machtige krijgsgoden en zijn vermengd met de oude goden als bijna gelijkwaardige partners.

De reliëfs waren gerangschikt in groepen van drie: een breder reliëf geflankeerd door twee smallere, waarbij het bredere reliëf boven de deuropening naar elk van de 15 kamers achter de gevel was geplaatst De belangrijkste vroeg-Romeinse keizers zijn vertegenwoordigd: Augustus, Tiberias, Claudius in heldenstijl.

Het noordelijke gebouw werd gebouwd door twee broers Eusebes en Menandros, en hun familie. 

De derde verdieping bevatte een reeks universele allegorieën, Dag , Oceaan, afgewisseld met keizerlijke taferelen, Nero met zijn moeder Agrippina. Deze reeks is het minst goed bewaard gebleven van het complex.

De tweede verdieping bevatte de lange reeks gepersonifeerde volkeren van het Augustijnse rijk, elk afgebeeld als een standbeeld tussen de zuilen van het gebouw. Een opschrift vermelde de naam van elk figuur, bijvoorbeeld etnisch Dakon, van het volk der Daciërs. het idee was een visuele opsomming van het Augustijnse wereldrijk. De plaatsen en volkeren behoorden tot degenen die onder Augustus als veroverd of in het rijk opgenomen werden beschouwd De selectie legde de nadruk op de meer afgelegen volkeren aan de randen van het rijk.

In de zevende eeuw werd het grootste deel van het Sebasteion vernietigd door een zware aardbeving. Het gedeelte dat nog staat is gerestaureerd. De meeste van de beelden uit het Sebasteion bevinden zich in het museum.
 

(12) HET TETRAPYLON. 

Als we de stadsplattegrond bekijken, dan zien we  dat er maar twee hoofdstraten zijn.

De noord-zuid weg, de Tetrapylonweg, welke loopt van de noordelijke stadspoort naar het theater aan het zuidelijke einde van de weg. Verder de oost-west weg die eindigt bij de tempel van Aphrodite, en was de belangrijkste openbare doorgang aan de oostkant van het stadscentrum. Langs de weg hebben in de antieke tijd fraaie burgerwoningen hebben gestaan voorzien van zuilen aan de voorkant. De straat was geplaveid met blauwgrijze marmeren platen, die in één keer waren gele

gd, zoals blijkt uit vele metselaarsmerken op de stenen Aan de oostzijde van de noord-zuid weg staan de resten van wat eens een groots en prachtig bouwwerk was, wat is genaamd de 'Tetrapylon', wat betekend de "vier ingangen".

Het geheel is opgetrokken uit vier groepen van vier zuilen die een fraai fronton dragen. De voorzijde heeft een opengewerkt fronton met een halve cirkel en de achterzijde heeft een gesloten fronton voorzien van fraai beeldhouwwerk. Het is in feite een ceremoniële ingang en een van de meest herkenbare indrukwekkende monumentale bouwwerken van de oude stad die de doorgang naar het heiligdom van Aphrodite benadrukt.

Het bouwwerk dateert uit de 2e eeuw n.Chr,  meer bepaald uit de Antonijnse periode.

De naam is samengesteld uit twee Griekse woorden: "Tertra" betekend vier en "pylon" betekend poort. Omdat het bouwwerk in vier richtingen open is  en het in totaal zestien zuilen telt, wordt het de Tetrapylon genoemd. Met vier zuilen aan elke gevel vormt het een monumentale , vierzijdige doorgang.

De Tetrapylon bevindt zich te oosten van de tempel van Aphrodite en ligt niet precies op de as van de tempel en moet daarom niet gewoon worden gezien als de directie toegangspoort tot de tempel.

 Het is echter aannemelijk dat ceremoniële processies die het heilige gebied naderden, zich op dit punt verzamelden en zich vervolgens naar het tempelterrein begaven. In de oude stad markeerde de Tetrapylon de overgang tussen de openbare straat en het heilige gebied.

Tussen de eerste groep van twee keer vier zuilen is een stenen deurpost zichtbaar, waarin vroeger een fraai bewerkte houten deur heeft gezeten.

Het gehele bouwwerk heeft een hoogte van 69 meter (230 voet), en is ontworpen in de Korintische stijl. In de constructie zijn zowel gladde, gecanneleerde als spiraalvormige zuilen gebruikt.

Sommige zuilen zijn zo geplaatst dat ze indruk wekken van twee zuilen, wat het monument een dynamischer en sierlijker uiterlijk geeft. In sommige gedeelten zorgt het gebruik van blauw marmer voor een sterk kleurcontrast met wit marmer, uit de marmer groeven bij Aphrodisias. De frontons en de zuilenopstelling aan alle vier de zijden zorgen ervoor dat men vanuit verschillende richtingen een veranderd architectonisch effect ervaart. Het is niet een poort met één gevel, maar als een driedimensionale monumentale structuur die van alle kanten zichtbaar is.

De westelijke gevel fungeerde als de binnenzijde die zichtbaar was wanneer men vanuit het heilige gebied terugkeek. Om die reden was deze rijker versierd dan de oostelijke gevel. Het westelijk fronton presenteert een rijke architectonische compositie met zijn onderbroken vormgeving. Op deze gevel zijn Eros afgebeeld te midden van acanthusbladeren (links), jachtscènes (rechts) en levendige decoratieve motieven. In het halfronde centrale gedeelte (midden) bevond zich vermoedelijk een beeld van Aphrodite. Dit beeld raakte beschadigd tijden de christelijke periode en werd vervangen door een ruw gebeeldhouwd kruis. Het is de overgang van Aphrodisias van zijn heidense verleden naar de christelijke periode.

De oostelijke gevel was de eerste zijde die bezoekers zagen die vanaf de hoofdstraat naderden. De halfronde gogen en de zuilen op deze gevel gaven het gebouw een elegante uitstraling.

De oostelijke gevel fungeerde als een welkomspoort voor de bezoekers die het heilige gebied naderden.

De versieringen met Nike, Eros en acanthus, jachttaferelen op de structuur roepen associaties op met overwinning, vruchtbaarheid, liefde en heiligheid.

Het Tetrapylon moet niet alleen gezien worden als een architectonische vorm dat de beeldhouwers er aan gaven, maar ook als een symbolische, verhalende ruimte die verbonden is met de cultus van Aphrodite.

De restauratie van de Tetrapylon werd tussen 1983 en 1990 uitgevoerd, waarbij zoveel mogelijk de originele blokken steen weer op de originele juiste plaatsen werden terug geplaatst.

(11) HET APHRODISIAS STADION.

Het stadion ligt het noordelijke deel van de stad en werd gebouwd in de eerste helft van de 1e eeuw. Het is een van de grootste antieke stadions en het best bewaarde. Het stadion dat plaats kon bieden aan ongeveer 30.000 toeschouwers heeft een lengte van 262 tot 270 meter en een breedte van 59 tot 60 meter. De ligging binnen het stadplan laat zien dat het stadion een sterke band had met de stedelijke structuur.

Toeschouwers betraden het stadion via monumentale trappen aan de zuidkant, terwijl de deelnemers gebruik maakten van de tunnels onder de tribunes aan de twee korte zijden.

Deze toegangsmogelijkheid toont aan dat het stadion niet alleen op zichzelf staand als bouwwerk was ontworpen, maar als wel overwogen onderdeel van de stad. De marmeren tribunes bestaan uit 30 rijen, onderverdeeld in 40 blokken, met een hoogte tot 12 meter, met een zitcapaciteit van ongeveer 30.000 toeschouwers, wat gezien de bevolking van de oude stad een opmerkelijke capaciteit is. Het noordelijke deel van het stadion lag deels tegen de stadmuur aangebouwd, welke in 360 n.Chr. werd opgebouwd.  Aan één lengte zijde  waren in het midden boven de overige zitplaatsen twee smalle loges gebouwd welke waren gereserveerd voor de priesters en prominenten van de stad, die de feesten organiseerden en betaalden en ook weer voordeel hadden aan de financiële zaken van de dierlijke offers.

Een van de meest opvallende architectonische kenmerken van het stadion is dat beide korte zijden gesloten zijn, waar ook de tunnels aanwezig zijn voor de deelnemers aan het geboden spektakel.

Een van de meest belangrijke spelen "die in het stadion, welke jaarlijks werd gehouden, was bekend onder de naam "Aphrodeisa Isolympia. Dit waren oorspronkelijk atletische wedstrijden. Dit waren niet alleen sportwedstrijden, maar ook onderdelen van grote festivals met religieuze, sociale en politieke betekenissen.

Naast de traditionele Griekse atletiek werden ook Romeinse spektakels zoals gladiatorengevechten en gevechten met wilde dieren in het programma van het stadion opgenomen. Het was tot de 2e eeuw dat deze Romeinse gladiatoren gevechten werden gehouden voor de Romeinse keizers.

Een opmerkelijk kenmerk in het stadion zijn de topografische inscripties op de tribune. Deze inscripties geven aan welke zitplaatsen gereserveerd zijn voor bepaalde personen en groepen. Sommige voor welgestelden, andere voor beroepsverenigingen, zoals leerwerkers, goudsmeden en andere sociale groepen. Dit laat zien dat het stadion een belangrijke ruimte was die de sociale orde van Aphrodisias weerspiegelde.

De tunnels naar de ondergrondse ruimten onder de zitplaatsen in het stadion, welke gebruikt werden toegang voor menselijke - of dierlijke deelnemers naar het arena veld.

                 Zie vervolg: APHRODISIAS. (TURKIJE) ANTIEKE RUÏNESTAD. (DEEL 2.)

EFEZE (TURKIJE) HET CHRISTENDOM. (DEEL 4)

 

EENS EEN BELANGRIJKE

  HANDELSSTAD VAN DE

         GRIEKEN EN DE

             ROMEINEN.

                             DEEL 4.

EFEZE EN HET CRISTENDOM.

Het ontstaan van het Christendom in Klein-Azië is te danken aan de apostel Paulus of te wel Saulus van Tarsus. Hij was een invloedrijke 1e eeuwse Joodse evangelieprediker en een van de belangrijkste grondleggers van het vroege Christendom. Paulus was oorspronkelijk een Farizeeër, een Romeins staatsburger en een student van de leraar Gamaliël. Aanvankelijk vervolgde hij de vroege volgelingen van Jezus. Paulus heeft persoonlijk nooit Jezus gekend. Volgens overleveringen zou hij in het jaar 33 een visioen hebben gekregen van de verrezen Jezus op de weg naar Damascus, waarna hij christen werd. Hij trok als prediker naar Klein-Azië en leefde enige jaren in Efeze tijdens zijn derde zendingsreis ongeveer tussen 53 en 55 n.Chr. . Rond de jaren 60 - 67  zou hij in Jeruzalem door de Romeinen zijn gearresteerd en zijn onthoofd op bevel van keizer Nero.

HUIS VAN MARIA.

Het Huis van de Maagd Maria is gelegen dicht bij de antieke stad Efeze, ongeveer 7 kilometer van Selçuk.

Het ie een klein stenen gebouw dat heden is ingericht als een kapel. Het wordt zowel door de christenen als de moslims bezocht. 

Maria is voor de Molims de moeder van Isa ibn Maryam (Jezus), een profeet en boodschapper van Allah.

Maria zou na de kruisiging van Jezus Palestina hebben verlaten met een van de apostelen en zou hier haar laatste levensjaren hebben doorgebracht.

DE MARIAKERK.        

De Mariakerk werd aan de zuidelijke aula van het Hadrianeum gebouwd en in de tijd van keizer Constantijn voor de christelijke cultus aangepast.

Er waren verschilede bouwfasen: een absis, en een narthex, een presbyterium en een schitterend vloermozaïk.

Ten noorden van de centrale ruimte (atrium) bevond zich een doopkapel (baptisterium) in een vierkant gebouw met vier ingangen. In de wanden ertussen waren nissen aangebracht en het geheel werd overspannen door een gemetselde koepel die was uitgevoerd met vensters.

(De grote absis.)

Uit deze periode, circa 500 n.Chr. dateert ook de bouw van het bisschoppelijk Paleis, het Episkopeion.

De Mariakerk onderging vanaf de 6e eeuw verschillende diepgaande bouwkundige ingrepen. Na een aardbeving begon men de zijde die tegenover de absis lag, te veranderen in een basiliek waarbij men de zuilen verving door pilasters.

De oostzijde werd daarentegen verbouwd tot een koepelkerk met eigen absis.

(Het doopfond waarin de dopeling geheel werd ondergedompeld.)

We kunnen met zekerheid aannemen dat het gebied  werd verlaten als gevolg van de inval van Arabische legers tussen 645 en 655 n.Chr. 

De kerk verloor haar status als bisschopszetel en veranderde uiteindelijk in  een kleine kerk met bijbehorende begraafplaats.

DE BASILIEK VAN JOHANNES DE EVANGELIST.

(De zuidzijde van de basiliek met op de achtergrond de citadel.)

De basiliek is gelegen in Selçuk, nabij de oude stad Efeze en is gebouwd op de Ayasoluk-heuvel.

De indrukwekkende kruiskoepelkerk werd in de 6e eeuw in opdracht van de Byzantijnse keizer Justinianus gebouwd. De basiliek is gebouwd op de plek waarvan men gelooft dat de apostel en evangelist Johannes begraven ligt, die zijn laatste levensjaren in Efeze doorbracht. Met de afmetingen van 130 bij 65 meter het destijds een van de grootste en belangrijkste kathedralen van Byzantijnse Rijk en een belangrijk pelgrimsoord. Na de inname door de Turken werd een deel van de kerk als moskee gebruikt, waarna een zware aardbeving de basiliek in ruïnes veranderde.

(Het grote middenschip van de basiliek, met vooraan vier zuilen rond het graf van de evangelist.)

Vanaf de tweede eeuw n.Chr. werd de in Efeze geboren theoloog Johannes gezien als de auteur van het vierde evangelie en de Apocalips.

In de 5e eeuw werd op de zuidelijke helling van de heuvel Ayasoluk, over een eenvoudig graf, dat men hield voor dat van de evangelist, de eerste niet al te grote kerk gebouwd. In de 6e eeuw werd deze eerste kapel op verlangen van keizer Justinianus (527-566) vervangen door een monumentale basiliek met zes koepels en een grondplan in de vorm van een kruis. Onder de centrale koepel, die groter is dan de andere vijf, bevindt zich aan de Johannes toegeschreven graftombe.

(Het enorme doopfont in de vloer van de doopkapel.) 

De vloeren, wanden en de booggewelven waren rijk gedecoreerd met marmer en mozaïeken.

Aan de oostkant van de absis bevindt zich de achthoekige doopkapel met in  het midden het doopfont.

In de aangrenzende kapel bevinden zich nog wandschilderingen met afbeeldingen van Christus en twee heiligen.

("Poort van de Vervolging", de hoofdingang.)

Toen de vlakte van Efeze onverdedigbaar was geworden en de bewoners verhuisden naar Ayasoluk, wat waarschijnlijk al in de 7e eeuw is begonnen, kreeg de Johannesbasiliek de functie van bisschopszetel. De heuvel werd versterkt door muren en torens en er kwamen vier toegangspoorten, Voor deze imposante vestingwerken werden materialen gebruikt die afkomstig waren van de gebouwen in Efeze en van de tempel van Artimes. 

De hoofdpoort bevindt zich aan de zuidkant en wordt de Poort van de Vervolging genoemd vanwege een afbeelding op een basreliëf dat een episode uit het leven van Achilles voorstelt, ook werd er aanvankelijk gedacht dat het ging om een gevechtsscène tussen gladiator en een christen. De poort is uitgevoerd met een booggewelf, met een fries met acanthusmotieven en een reliëf met minnegodjes en druivenranken , oorspronkelijk afkomstig van een sarcofaag. Aan elke zijde van de poort bevindt zich een vierkante toren.

(links) De ingang van de noordzijde van de basiliek. 

(rechts) Vermoedelijk een uit steen vervaardigd wijwater vat op een plaats van een van de vijf koepels van de Johannesbasiliek.

DE CITADEL.  

Op het hoogste punt van de heuvel Ayasoluk bevindt zich een Citadel omgeven door een met torens versterkte stenen muren waarvan de bouwfases zijn te dateren vanaf de Byzantijnse tijd tot aan het Ottomaanse Rijk.

DE GROT VAN DE ZEVENSLAPERS.

De grot van de Zevenslapers van Efeze heeft te maken met een oude legende die ook in de Koran wordt genoemd, waarin ze bekendstaan als de Metgezellen van de grot. Hun namen waren vervolgens de Legende aurea van Jacobus de Voragine, Maximianus, Malchus, Martgininus, Dionysius, Johannes, Serapion en Constantinus.

De legende is vermoedelijk rond 500 n.Chr. ontstaan.

VOLGENS HET CHRISTENDOM.

De zeven werden in 251 n.Chr. vanwege hun geloof op bevel van de Romeinse keizer Decius in een grot bij Efeze ingemetseld. In het jaar 447, 196 jaar later, werd de grot bij toeval geopend en men trof de gebroeders fris en vrolijk aan, maar nu voorzien van een aureool, alsof ze gestorven waren. Ze dachten zelf maar een nacht te hebben geslapen. het gebied was inmiddels gekerstend en dus liet men ze vrij en verklaarde ze tot martelaar.

Een variant van de legende is dat de slapers zich verborgen in de grot. Ze werden ontdekt en de grot werd afgesloten. Daar vielen zij in slaap. Twee honderd jaar later ontdekte een herder bij toeval de grot en door het binnenvallende licht ontwaakten de zeven. Een van hen werd er op uitgestuurd om eten te gaan kopen. Tot zijn verbazing zag hij overal in de stad kruisbeelden en werd de naam Christus gewoon in het openbaar uitgesproken.

Toen hij bij de bakker wilde betalen met een munt uit de tijd van keizer Decius werd hij opgepakt en beschuldigd van het voor zichzelf houden van een verborgen schat. Hij leidde de beschuldigers echter naar de grot waar de anderen, omringt door een aureool, nog steeds zaten. De keizer, Theodosius II, hoorde hiervan. Hij haastte zich naar de grot van de Zevenslapers en hoorde van de Zevenslapers dat God dit wonder had bewerkstelligd. Hierna vielen de Zevenslapers weer in slaap.

VOLGENS DE ISLAM.

In Soera Al-Kahf 18 van de Koran, in vers 9-26, vroegen de jongelingen in de spelonk Allah om hulp. Zij wilden geen andere god aanroepen dan Hem. Ze namen hun toevlucht tot een grot, waarna zij in een toestand vergelijkbaar met slaap terechtkwamen.. De slapers hadden geen idee dat zij jarenlang sliepen en ze dachten dat ze slechts een dag of een deel van de dag hadden geslapen. Toen een van de jongelingen naar de stad ging om voedsel te kopen werden zij ontdekt. Zo wisten de mensen dat Allah zich aan zijn woord houdt en dat er geen twijfel bestaat aan de Dag des Oordeels.

De Koran geeft aan dat ze 309 jaar in een vorm van slaap waren maar geeft verder geen uitsluitsel over het aantal jongelingen die sliepen.

Een 18e-eeuwse Turkse kalligrafie.

De romp van het zeilschip is gesierd met de namen van de Zevenslapers.

De grot van de Zevenslapers is te bezichtigen. De gedenkdag van de Zevenslapers, de Zevenslapersdag, is in Frankrijk en Duitsland op 27 juni, elders op 27 juli.

Naar aanleiding van het tweede Vaticaans Concilie zijn de Zevenslapers in 1969 met een groot aantal heiligen uit de Heiligenkalender gehaald, omdat ze als te weinig historisch werden beoordeeld.

EFEZE (TURKIJE) WERELDERFGOED. (DEEL 3)

 

EENS EEN BELANGRIJKE

 HANDELSSTAD VAN DE

        GRIEKEN EN DE

             ROMEINEN.

                             DEEL 3.

(15) NIMFAION VAN TRAJANUS.

Aan de noordkant van de Curetenweg staat de resten van het Nimfaion van Trajanus.

Volgens de inscriptie op de fries en de architraaf van de benedenverdieping werd de bouw gefinancierd door Tiberius Claudius Ariston tussen 102 en 114 n.Chr. en gewijd aan keizer Trajanus.

(Voorbeeld van hoe het inwendig er uit gezien zou hebben.)

Het monumentale fontein bestond uit een rechthoekig bekken om het water in op te vangen, aan drie zijden omgeven door met nissen uitgevoerde gevels verdeeld over twee verdiepingen van verschillende hoogte en rijkelijk gedecoreerd met zuilen in het avant-corps. De centrale ruimte tussen de zuilen was op een fronton gemonteerd, terwijl de zijden geornamenteerd waren met voluten en de zijvleugels door circulaire frontons. De gevel was rijkelijk voorzien van beelden, waaronder Dionysos, Aphrodite, een satyr, standbeelden van de keizerlijke familie.

In de centrale nis bevond zich een kolossaal standbeeld van keizer Trajanus, waarvan tot op heden alleen nog maar het voetstuk met een deel van de inscriptie en ander fragmenten over zijn.

(16) DE CURETENWEG.

De Curetenweg, in de oudheid ook bekend onder de naam Embolos, is een van de drie belangrijkste hoofdstraten van de antieke stad Efeze.

De straat vormt de monumentale, met marmer geplaveide verbinding tussen de herculespoort aan de top van de Pion berg en de beroemde bibliotheek van Celsus onderaan de heuvel.

De straat is vernoemd naar de Cureten, een gilde van priesters die de cultus van de beschermgodin Artemis van Efeze verzorgden. Hun namen stonden gegrafeerd in de monumenten langs de weg. Een keer in het jaar gingen de Cureten vanaf het Prytaneion in een processie over deze straat en vervolgens langs de Koressos berg naar Ortygia (Arvalya) in de buurt van Kusadasi om de geboorte van Artemis op een dramatische wijze te vieren.

De Curetenweg was buiten de heilige processie route en prestigieuze winkelstraat. De straat verbond het politieke en religieuze centrum van de stad met de lager gelegen commerciële delen.

Langs de straat liggen enkele van de meest indrukwekkende ruïnes van Efeze, waaronder de Tempel van Hadrianus, de openbare latrines, monumentale fonteinen en de ingang naar de beroemde Terraswoningen.

In de hoogtij dagen van de stad was de marmerenweg aan de weerszijden voorzien van overdekte zuilengalerijen (portico's) met mozaïeken vloeren, waarachter luxe winkels van twee verdiepingen gevestigd waren.



(17) DE HERCULES POORT.

De Hercules poort bevond zich aan het einde van de Curetenweg. De poort dankt zijn naam aan het feit dat een reliëf van Hercules erop er op werd geplaatst. Het reliëf werd in de 4e eeuw n.Chr. naar de locatie gebracht, maar dateert uit de 2e eeuw n.Chr.

Alleen de twee zijden van de zuilen zijn nog overgebleven; de overige delen van de poort zijn niet teruggevonden.

De Herculespoort versmalde de toegang tot de straat, waardoor voertuigen er niet meer konden rijden. Het was het eerste voetgangersgebied ontstaan in de 4e eeuw n.Chr.

Op deze reliëfs werd Hercules (Heracles) afgebeeld met de huis van de Nemeïsche leeuw uit de mythologie. De leeuw terroriseerde het gebied rond Nemea en had een zo dikke huid dat het onmogelijk was hem te doden. In een gevecht worstelde hij tegen de grond en doodde hem door zijn arm in zijn keel te steken en hem te verstikken. Heracles was de god van macht en kracht.

Het reliëf van de vliegende Nike op het Domitianusplein wordt beschouwd als onderdeel van deze poort.

(18) MEMMIUS MONUMENT.

Het Memmiusmonument bevindt zich aan de noordzijde van het Domianusplein. Het monument werd gebouwd tijdens het bewind van keizer Augustus in de 1e eeuw n.Chr. door Memmius, de kleinzoon van dictator Sulla.

De beelden van zijn vader en grootvader zijn heden nog steeds aan de blokken zichtbaar.

Het bouwwerk had viergevels; in de 4e eeuw n.Chr. werd er een vierkant fontein gebouwd aan de noordwestelijke gevel.

Dictator Sulla (rechts) was een held voor de Romeinen in Efeze. Toen de belastingen in Efeze te hoog werden, was de bevolking de Romeinse overheersing zat. Ze hadden een wonder nodig en dat was Mithridates van het Pontische Rijk aan de Zwarte Zee. Zijn motto was 'Azië voor Azië '. Hij doodde 80.000 Romeinen met zijn leger. Drie jaar na zijn opstand overwon het Romeinse leger, onder leiding van Sulla, Mithridates en bracht de politieke veiligheid terug.

Het monument werd in 87 v.Chr. gebouwd om aan deze overwinning te herinneren. 

(19) DOMITIAN TEMPEL.

De tempel is gelegen aan het zuidelijke uiteinde van de Domitianusstraat, Het is het eerste bouwwerk in Efeze waarvan bekend is dat het aan een keizer was gewijd.

Het enorme gebouw werd gebouwd op een hoog en breed terras van 50 bij 100 meter, op gewelfde fundamenten van drie verdiepingen hoog. De noordelijke zijde van het terras lijkt twee verdiepingen hoog te zijn geweest en was bereikbaar via een trap, die nog steeds zichtbaar is.

De tempel had acht zuilen aan de lange zijde, en vier extra zuilen voor de cella. Aan de noordzijde bevond zich een U-vormig altaar. De tempel was gewijd aan de keizercultus van de Flavische dynastie.

Het was tijdens het bewind van keizer Domitianus dat een keizer toestemming gaf voor de bouw van een keizertempel; dat wil zeggen, voor het eerst toestemming om de titel 'neocoros' te dragen, wat een grote eer was voor de stad. De tempel werd ingewijd in 89/90 n.Chr. Toen de impopulaire keizer door zijn eigen bediende werd vermoord, nam het volk snel wraak en verwijderde zijn naam uit vele inscripties. Om echter zijn neocoros-status te behouden, wijdden de Efeziërs de tempel opnieuw aan Vespasianus, de vader van Domitianus.

De tempel kreeg later de naam van Tempel van Sebastián.

(20) AN ALTAR. 

Het is een ruïne van een altaar gelegen op het Domitian Plein. 

Het altaar was versierd met reliëfs van verschillende soorten fruit en een kop van een stier.

Het was een belangrijke religieuze plaats voor het brengen van dierlijke offers.

(21) LIJST VAN CURETES.

Het is een lijst van de Curetes of Kouretes, en de Vestijnse Maagden

Zij zijn figuren uit de Griekse mythologie, de jeugdige godheden, geesten of demonen van het eiland Kreta die de infantiele Zeus beschermden door hun wapens te laten kletteren. In de literatuur en overlevering zijn verschillende namen overgelerd. De Curetes waren ook een legendarische oud volk, vaak gelijk gesteld aan de Aetoliërs, dat verwikkeld was in de strijd om het Calydonische zwijn. In de antieke stad Efeze verwijst "Curetes" naar de functionarissen/ priesters, waarvan de namen waren gegraveerd op zuilen op de beroemde Curettenstraat, die samen met de Vestaalse maagden de eeuwige vlam in het Prytanion bewaakten.

(22) ZOETWATERLEIDINGEN.

In de Romeinse tijd werd zoet water naar Efeze geleverd vanuit verschillende punten via aquaducten. De bronnen waren Kencherios (42 km.) bij Kusadasi, de beek bij het dorp Çamlijk in Marnas (15 km.) en de rivier Cayster (20 km.) Het water werd uit verzameltanks  via een ondergrondse gemetselde leiding ver vervoerd naar delen in de stad, waarvandaan het zijn weg vond via klei- of terracotta leidingen naar de badhuizen en woningen.

Deze nu 2000 jaar oude watersystemen worden heden nog steeds teruggevonden gedurende de opgravingen in de stad.

(23) BADHUIS VAN POLLIOS.     

Het badhuis van Polio is een van de monumentale baden van Efeze.
Het badhuis bevond zich ten zuiden van de staatagora, tegenover het Odeon. Het werd gebouwd in 97 n.Chr. door de rijke Efeziërs c. Pollio en zijn familie. Het bad heeft een hoge boog die uitkijkt op de tempel van Domatinus. Deze boog was versierd met een aantal beelden, waaronder het hoofd van Zeus. Beelden die het gebouw sierden bevinden zich heden in het museum van Efeze.

(24) PRYTANEION.

Het Prytaneion is de plaats waar religieuze ceremonies, officiële ontvangsten en banketten werden gehouden. De heilige vlam, die het hart van Efeze symboliseerde, werd in het Prytaneion voortdurend brandend gehouden. 

De bouw dateert uit de 3e eeuw v.Chr., tijdens het bewind van Lydimachos, maar de huidige ruïnes van het complex stammen uit de tijd van keizer Augustus.

De vierhoekige vuurput waarin het heilige vuur brandde, is een overblijfsel uit de tijd van Lysimachos. De voorgevel van het gebouw bestond uit vier zuilen, daarachter bevindt zich een binnenplaats omgeven door een portiek, en aan de noordzijde ligt het centrum van het gebouw, de ceremoniële zaal, met bijbehorende vertrekken. De eeuwige vlam bevond zich in het midden van de ceremoniële zaal; de rode kleur op de vloer markeerde de locatie van de vlam. Achterin was een grote ruimte met een houten dak, waarvan de basis van een altaar nog steeds herkenbaar is. De dubbele zuilen op de hoeken van de hal ondersteunden het houten dak. Er stonden twee beelden van Artemis, welke nu in het museum van Efeze staan.

De namen van de priesters en priesteressen welke hier hun plichten vervulden zijn ingegraveerd in twee van de zuilen.

Het geheel was toegewijd aan de God van het vuur Hestia en was het heilige centrum van de stad.

(25) ODEON.

Dit gebouw heeft de vorm van een klein theater met toneel, zitplaatsen en orkestbak. Het had een dubbele functie: ten eerste diende het als Bouleuterion voor de vergaderingen van de Boules, oftewel de Senaat, ten tweede was het Odeon, een concertzaal voor uitvoeringen.

Het werd gebouwd in de 21e eeuw n.Chr. in opdracht van Publis Vedius Antonius en zijn vrouw Flavia Paiana, twee rijke burgers van Efeze. Het theater had een capaciteit van 1500 toeschouwers.

(Een van de 1500 zitplaatsen.)

Het had drie deuren die van het podium naar het spreekgestoel leidden. Het spreekgestoel was smal en een meter hoger dan het orkestgedeelte. 

Het toneel gebouw bestond uit twee verdiepingen en was versierd met zuilen. Het Odeon was vroeger overdekt met een houten dak.

Het werd bestuurtdcdoor twee raden: de Demos, oftewel het parlement, dat openbaar toegankelijk was en plaatsvond in het grote theater, en de Bouleia, die bijeenkwam in dit kleine theater. De leden van de Bouleia werden gekozen uit de aristocratie van Efeze. De belangrijkste beslissingen en stadszaken werden hier besproken.

(26) ISIS TEMPEL.

Waar eens een zeer mooie tempel ter ere van godin Isis heeft gestaan, rest nu alleen nog ruïne resten.

De tempel van Isis was een Egyptische tempel die centraal op de Staatagora, de bovenmarkt van Efeze stond. Uit archeologische vondsten heeft men kunnen concluderen dat de tempel was opgetrokken uit roze Aswangraniet, wat de sterke banden met Egypte en de aanwezigheid van een grote Egyptische gemeenschap in de stad destijds aantoont.

Isis was de echtgenote en zus van Osiris en de moeder van Horus. De tempel werd gebouwd in de Hellenistische periode, toen Efeze nauwe banden onderhield met Egypte.

De tempel werd grotendeels verwoest tijdens de regeer periode van Keizer Augustus. Dit had een politieke reden: Augustus had een sterke vijandigheid jegens Marcus Antonius en Cleopatra die heersten over het toenmalige Egyptische Rijk.

In de latere Romeinse tijd, werden overblijfselen van de tempel hergebruikt voor andere gebouwen. Delen van beelden werden destijds verplaatst naar nabij gelegen fonteinen, zoals het Pollio-fontein.

Verdere archeologische vondsten zijn terug te vinden in het museum van Efeze.

(27) OPENBARE OF STAATS ANGORA.

De openbare Agora werd in de tijd van Lysimachos gebouwd en in de tijd van Agustus geheel herbouwd. Het was de tweede agora in Efeze en was eigendom van de staat. Politieke zaken werden hier besproken, het was open voor het publiek, en vrouwen en slaven konden elkaar hier ontmoeten.

Ondanks de schaarse overblijfselen kan het worden gereconstrueerd als een tempel van het type prostylos, dus met een enkele zuilengalerij rondom het gebouw en de karakteristieke put voor rituele plechtigheden die tussen de funderingen was uitgegraven. Welke cultus er werd uitgevoerd is niet duidelijk geworden. 

Men gaat er vanuit dat op het fronton van het heilige gebouw een sculptuurcyclus was aangebracht met de afbeelding van Odyssues die Polyphemos blind maakt, en die later opnieuw is gebruikt ter decoratie van de Fontein van Domitianus. (Het is nu te zien in het museum van Efeze.)

De bouw van de zogenaamde dubbele tempel wordt gedateerd in de tijd van keizer Augustus. Zij staat op één fundatie en zijn te bereiken via een grote trap: twee tempeltjes in antis die waarschijnlijk kunnen worden geïdentificeerd met de tempels gewijd aan de goddelijke Caesar en de godin Roma.

De tempel is waarschijnlijk  door Augustus aan de in Azië verblijvende Romeinen geschonken toen hij in 29 v.Chr. Efeze bezocht.

(28) VARIUS BADHUIS.      

De ruïnes ten oosten van de baseliek behoren tot het badhuis van Varius, daterend uit de Romeinse tijd. De bouw dateert uit de 2e eeuw n.Chr. en de mozaïeken in de 40 meter lange gang dateren uit de 5e eeuw.

Het badhuis was opgetrokken uit gehouwen marmeren blokken en bestaat uit drie gedeelten: een frigidarium (koud water), een tepidarium (warm water) en een caldarium (heet water). Het gebouw dateert uit de 1e eeuw n.Chr en was verwoest in de 7e eeuw n.Chr. 

(De opgravingen van dit badhuis zijn nog steeds niet voltooid.)

Een Romeins badhuis  uit die tijd is bijna te vergelijken met de hedendaagse luxe fitnescentrum.

Er was een ruimte voor sporten, individueel of in groepsverband. ruimten om uit te rusten en zich te laten masseren na de sport.

Ruimtes om het lichaam te laten reinigen, en de ruime keuze tussen een bad in koud- of warmwater of in de ruimte van heet water een sauna te nemen.

Zeker niet te vergeten een ruimte voor een goede maaltijd om de inwendige mens te verwennen.

Het 'hart' van het badhuis lag onder de grond waar men door houtvuren het water verwarmde en de opgewekte hete lucht gebruikte om via kanalen de ruimten en de vloeren te verwarmen.

Dit ondergrondse werk werd door slaven gedaan, terwijl de elite zich wentelde in hun luxe status.

Een feit is zeker: de Romeinen waren schoon op hun lichaam, zowel rijk als arm. Zelfs in het leger was het baden een verplichting.

DAT WAT NOG NIET OPGEGRAVEN IS OF STIL LIGT TE WACHTEN.

Afwijkend van de vaste wandelpaden met bezienswaardigheden ontdekt men dat er in Efeze nog veel materiaal onder de grond ligt begraven, dat wat nu overwoekerd is door de natuur. Wat is het is en wat het was, zal pas na verdere opgravingen en onderzoeken naar boven komen.

                 Ook in het vrije openveld liggen voorwerpen als sarcofagen, blokken met reliëfs.

Efeze is veel meer, dan dat men op een één daags bezoek kan ontdekken. Het is een plaats van een oude menselijke geschiedenis, een plaats van handel en macht tussen volkeren. Zij hebben allemaal hun geschiedenis en cultuur in steen hier achter gelaten. Eens zal de oude geschiedenis van deze stad volledig het daglicht mogen aanschouwen en bewaard mogen blijven voor het nageslacht van iedereen die er belangstelling in toont.

                               Zie vervolg: EFEZE (TURKIJE) HET CHRISTENDOM. (DEEL 4).