donderdag 12 november 2026

APHRODISIAS. (TURKIJE) ANTIEKE RUÏNESTAD. (DEEL 2)

 

              DE STAD VAN DE

    BEELDHOUWER EN TEXTIEL

     PRODUCTIE UIT 3000 v.CHR.

                                       DEEL 2.

(10 -8) TEMPEL VAN APHRODITE EN BASELIEKKERK.


De restanten van wat overgebleven is van de tempel van Aphrodite, een verzameling van zuilen, gaan terug  tot in de eerste eeuw v.Chr., maar reeds in de 7e eeuw v.Chr. was hier reeds een Aprodite verering.

De tempel had fraaie Ionische zuilen en was voorzien van fraaie beeldhouwwerken uit marmer. Veel daarvan zijn later rond om de tempel opgegraven, net zoals fraaie sarcofagen. Deze zijn te bezichtigen in het  Aphrodisias Museum.

TEMPEL .

Wat is overgebleven van de tempel is eigenlijk de kerkstructuur, waarin deze in de oudheid werd omgebouwd. Zowel de tempel als de kerk zijn geweldige monumenten.
Het hart van de gemeenschap werd gevormd door de tempel die geheel van marmer was opgetrokken, omgeven door traditionele Griekse zuilen. De tempel werd beschouwd als de woonplaats van de godin en huisvestte haar cultusbeeld. De structuur, ontworpen door Hermogenes in de hellenistische stijl, is een Ionische tempel. De cella (tempelkamere) wordt omgeven door een grote stoa (pseudodipteros); de voorgevel heeft acht zuilen (octostyle) die dicht op elkaar staan. Aan de lange zijden bevinden zich 13 zuilen, De afmetingen zijn 8,5 bij 31 meter.

De chronolgie van de tempel wordt bevestigd door inscripties, De eerste fase, gedateerd rond 30 v.Chr. met een inwijding inscriptie op de latei gewijd aan C. Julius Zoilos, bestond waarschijnlijk uit een voorhof met zuilen en de cella.
Schenkersinscripties op enkele buitenste zuilen rondom dit gebied geven aan dat de zuilen in de 1e eeuw n.Chr. werden toegevoegd. In de 2e eeuw n.Chr. werd de tempel omgeven door een magnifieke binnenplaats met zuilen.
De oostelijke rand werd omringd door een twee verdiepingen tellende gevel met zuilen; de noordelijke, westelijke en zuidelijke randen werden begrensd door portieken.

KERK.
 
In de 5e eeuw n. Chr. accepteerde de bevolking van Aphrodisias het christelijk geloof en onderging de tempel de nodige veranderingen. Zo werd de tempel omringt door een muur en kreeg een gedeelte overkapping. Op de wanden werden afbeeldingen van Jezus, Maria, Gabriël en Michael  geschilderd. Deze veranderingen betekende het einde van de Aphrodite cultus.

De nauwgezette gedetailleerde en economische verbouwing was tevens een monumentale onderneming. De tempel werd letterlijk binnenstebuiten gekeerd. Terwijl de zijzuilen op hun plaats bleven om het binnenschip te vormen, werden de posities van de eindzuilen gewijzigd om het schip naar het oosten en westen uit te breiden. De muren van de cella werden afgebroken en rond de zuilen herbouwd, waardoor de indrukwekkende buitenmuren van de kerk ontstonden, waarvan sommige nog gedeeltelijk overeind staan. De ingang werd naar het westen verplaatst en aan de oostkant werd een apsis gebouwd. Ten slotte werden de architectonische elementen van de portieken rondom het heiligdom om de narthex en het voorplein te vormen.


De Tempel van Aphrodite werd zo omgevormd tot de Sint-Michaelskerk, een basilliek-achtige kerk, veel groter dan de heidense tempel met zuilen die ze verving (28 bij 60 meter), en werd tevens het bisschoppelijkpaleis. De kerk bleef in gebruik tot ze in het begin van het jaar 1190 werd geplunderd en in brand gestoken door Theodore Mankaphas, een lokale krijgsheer uit Philadelphia.
De kerk overleefde de middeleeuwen, maar brandschade die ontstond door de brandende massieve houten dakbalken veroorzaakten ernstige scheuren in de binnenwanden van de zuilen van het schip.
Veertien zuilen, een groot deel van de buitenmuren en de aspis staan nog overeind.

(9) DE BEELHOUWERS ACADEMY.

De beeldhouwerswerkplaats besloeg twee kamers van een kleine stoa ten noorden van het senaatsgebouw, samen met een open ruimte direct ten zuiden van deze kamers. Opgravingen in de jaren zestig brachten deze werkplaats aan het licht, zoals die eruit moet hebben gezien toen deze werd verlaten of verwoest waarschijnlijk in de late vierde of vroege vijfde eeuw n.Chr. Er werden steenhouwersgereedschappen  en een grote hoeveelheid beeldhouwwerk in verschillende stadia van voltooiing. De kunstenaars uit deze school stonden zo hoog aangeschreven dat ze hun meesterwerken over het gehele Romeinse Rijk exporteerden, zelfs tot in Rome. De nabij gelegen marmergroeves kende verschillende kleuren marmer van ongekende kwaliteit, hierdoor ontwikkelde zich hier tussen de 1e eeuw v.Chr. en de 5e eeuw n.Chr. een prestigieuze academie.


(Beelden en zuilen gemaakt door de beeldhouwers van Aphrodisias gelegen bij de Hadrianus baden.)


(7) HET BOULEUTRION.

Tussen de tempel van Aphrodie en de noordelijke agora ligt het Bouleutron, oftewel het raadgevingshuis, wat we heden het stadhuis noemen. Het vergaderde de boule (stadsraad), bestaande uit de rijke burgers en gedomineerd door enkele van de machtigste families. Het is fraai overdekt gebouw dat werd gebouwd in de tweede eeuw n.Chr. Het werd gebouwd door de familie Tiberius Claudius Attalos, een Romeins senator, en zijn broer Diogenes.
Het overdekte gedeelte werd in de vierde eeuw n.Chr door een aardbeving verwoest.
Het gebouw was direct verbonden met de Agora en maakte deel uit van een stedelijk ensemble dat veel voorkomt in Klein-Azië.



De overdekte , theaterachtige constructie met marmeren zitplaatsen voor maximaal ongeveer 1750 personen, en een twee verdiepingen hoge, zuilenrijke marmeren toneelgevel, was tegen de regen op het dak voorzien van dakpannen.
Deze gevel was gericht naar de zaal en droeg tussen de zuilen beelden van belangrijke weldoeners van de stad.







De zitplaatsen werden ondersteund door een reeks radiale tongewelfbogen. Het onderste deel van de zitplaatsen, negen rijen, is in uitstekende staat bewaard gebleven, van het bovenste deel, nog eens twaalf rijen, zijn alleen de muren en de dragende gewelven overgebleven.
Het Bouleutrion werd ook gebruikt voor muziek- en toneeluitvoeringen.
Het gebouw bleef tot in de late oudheid in gebruik, waarna het interieur werd verbouwd door het dak en twee of drie rijen zitplaatsen te verwijderen en een verzonken orkestbak te creëren, waarschijnlijk voor worstelgevechten.

De vorm van deze verbouwing wordt in een prominent opschrift uit de vijfde eeuw op de bovenste lijst van het aangeduid als een 'palaistra'  of  'worstelveld'.

De beelden van de twee broers stonden aan de uiteinden van de muren die de zitplaatsen ondersteunden en omlijsten zo het podium. Beelden van hun vader, Dometeinos, en zijn nicht Tatiana stonden buiten, uitkijkend op de Agora en omlijsten de ingangen van het raadhuis. Deze laatste twee beelden en acht beelden van het podiumfaçade binnen in het gebouw zijn eveneens bewaard gebleven en bevinden zich in het museum.



(6) DE NOORDELIJKE AGORA.

De noordelijke agora (links in de afbeelding) van de antieke stad was het belangrijkste civiele marktplein van de stad en een van de eerste onderdelen die in de laat-hellenistische periode in marmer werden gebouwd. Nu rest alleen nog de zuilen galerij.
De afmetingen van het omsloten plein was ongeveer 202 bij 72 meter en werd aan alle zijden omringt door Ionische zuilen.




Net als andere agora's in de Grieks-Romeinse wereld was dit niet alleen een plaats voor handel en markten, maar ook het centrale verzamelpunt voor openbare bijeenkomsten, ceremonies en het dagelijkse sociale leven.


(5) HADRIANUS BADEN.

De Baden van Hadrianus vormden het grootste openbare badcomplex in de oude stad Aphrodisias. Gelegen in het westelijke deel van het stadscentrum, ten westen van de Portico van Tiberias en het grote openbare gebied dat wordt beschouwd als het stadpark, is dit bouwwerk een van de belangrijkste die het sociaal leven, de waterarchitectuur. het marmervalmanschap en de openbare representatie van de Romeinse stad samenbrengt.

Volgens traditionele overleveringen werden de baden geassocieerd met een van de bezoeken van de Romeinse keizer Hadrianus aan Anatolië en zouden ze ter herinnering aan dit bezoek zijn gebouwd.
Het complex werd in de 2e eeuw n.Chr. gebouwd en aan Hadrianus gewijd.


Het gebouw bestaat over het algemeen uit twee hoofdgedeelten. Het eerste deel omvat de gewelfde ruimten die bestemd waren voor het baden. het tweede deel is de bredere binnenplaats met zuilen aan de voorzijde, bekend als de palaestra. Deze grote binnenplaats versterkte het publieke karakter van het badcomplex met de functies zoals sportenrusten, wachten, wandelen en sociale ontmoetingen.


 Direct na de ingang aan de noordelijke zijde is een openluchtbad aangelegd uit marmer met daaromheen op de hoeken een hoge zuil en langs de zijden fraaie beelden. (midden).
Achter dit openluchtbad liggen de publieke baden waar mannen en vrouwen apart konden baden.
Het gebouw was uitgerust met ruimten waar bezoekers zich konden aan- en uitkleden, het apodyterium. 
Hiervandaan konden de bezoekers naar de andere ruimten gaan die waren ingericht op basis van de temperatuur. Zo kon men kiezen uit de koude ruimte, het Frigidarium; de warme ruimte, het Tepidarium, en de hete ruimte, het Caldarium. Er was zelfs een zweetruimte, het sudatorium, door middel van hoge vochtige temperaturen en stoom.

Wanden in de baden waren gesierd met fraai mozaïk. en vloeren belegd met marmer tegels.
Voor de constructie werden lokale steensoorten en zandsteenachtige materialen gebruikt, terwijl de oppervlakten met marmeren platen werden bekleed.
De voorhof van de baden, de Palaestra, was rijkelijk versierd met pilaren, zuilen, lateien en een weelderige kroonlijst. Op de marmeren elementen van de voorhof waren acanthusbladeren, Eros-figuren, mensfiguren en dierenafbeeldingen te zien. De beeldhouwers van de stad maakten niet alleen vrijstaande beelden, maar creëerden ook hoogwaardige werken voor de architectonische decoratie.  

(4) DE PUBLIEKE BASILIEK.       

Haaks op de zuidelijke agora ligt een terrein met de bouwresten van wat eens de publieke basiliek was van de stad Aphrodisias.
Het was geen religieuze plaats en was voor een ieder toegankelijk. het was meer een ruimte waar na lange discussies belangrijke beslissingen bekend werden gemaakt.

(Op de achtergrond de baden van Hadrianus.)

In 301 n.Chr werd hier een bevelschrift uitgevaardigd, bekend onder de naam als het Keizer Dioctetia's Edict, betreffende de maximum prijzen voor voedsel en lonen.
Dit om woeker prijzen tijdens de schaarste tegen te gaan.
Bijvoorbeeld: 1 schepel, dit komt overeen met acht gallon of 3,63 liter, graan was 100 denarij, 1 schepel rijst was 200 denarij, het dagloon voor een timmerman 50 denarij en scheren bij de barbier 2 denarij etc.






Hiervandaan heeft men een mooi uitzicht op de onderwater staande zuidelijke agora en de daarachter gelegen Hadrianus baden.











(3) DE ZUIDELIJKE AGORA, POORT VAN TIBERIAS EN AGORA POORT.

Dat het gehele antieke complex rond de zuidelijke Agora last heeft van grondwater zal duidelijk blijken uit de afbeeldingcollage uit 2013.
Het zou de antieke resten van de zuidelijke agora zeker geen goed doen, maar het geeft toch enige fraaie opnamen.
Er zijn plannen om in de toekomst het gebied droog te leggen om verdere opgravingen te kunnen doen en te voorkomen dat de zuilen die er nog staat gaan omvallen.
'Tijd is geld', maar als er geen geld is kan de tijd lang duren.

De bouw van de zuidelijke Agora, liggen tussen de zuidelijke kant van de noordelijke agora, de Hadrianus baden en de noordelijke zijde van het Grote theater, begon in de tijd van keizer Tiberias.
Het was een groot openlucht zwembad, omringt door gebouwen voorzien van zuilen en kamers.


De zuidelijke Agora was een soort stadspark met een lengte van 256 meter lengte en werd aangelegd in de vroege 1e eeuw n.Chr. en vormde een groen en sociaal ontmoetringcentrum tussen de noordelijke Agore en het theater.
Centraal in het park lag een zwembad met een lengte van 170 meter, dat was omgeven door een marmeren rand en rijen dadelpalmen. Men noemde het een oord van nimfen en palmen.

Aan de noordelijke zijde van de Agora werd in opdracht van de keizer de  Poort van Tiberias gebouwd, die van 14 tot 37 n.Chr. regeerde. De fries van deze zuilengalerij, bestaande uit marmerbalken, is beroemd om zijn rijke reliëfs met guirlandes en gebeeldhouwde maskers uit het Grieks theater.
Het geheel getuigd van een excellent valmanschap van de steenhouwers.

Inhet midden van de zuilengalerij van de Poort van Tiberias lag een enorm water bassin met een lengte van 256 meter en een breedte van 25 meter, met aan het einde een halfronde cirkel. Deze vijver werd gebruikt voor de wateropvang en het overtollige water werd weer via een klein kanaal afgevoerd. Rond de vijver waren zitplaatsen voor bezoekers die de vijver gebruikten om verkoeling te zoeken.
De archeologen waren het nog steeds niet eens over de juiste functie.


Na het droogleggen van de enorme vijver en tegenwoordige opgravingen blijkt dat deze vijver een enorm buitenbad moet zijn geweest met randen van marmerblokken. Vermoedelijk werden hier zwemwedstrijden gehouden. Ook zijn hier hier tekeningen en ingekerfde bordspelen gevonden. Deze Agora was geen commerciële marktplaats maar een plaats voor ontspanning.



                     Zie vervolg: APHRODISIAS. (TURKIJE) ANTIEKE RUÏNE STAD. (DEEL 3)












Geen opmerkingen:

Een reactie posten