.png)
WILD ZUID-AFRIKA RONDREIS.
'THE BIG FIVE' (4)
VOORTREKKERSMONUMENT - PRETORIA.
(Kaartje van de route door de Voortrekkers genomen.)
DE GROTE TREK.
De Grote Trek was een migratie van ongeveer 20.000 blanke pioniers van hoofdzakelijk Europese afkomst met hun gekleurde medewerkers naar de binnenlanden van Zuid-Afrika tussen 1835 en 1854, op zoek naar vrijheid, zelfregering en zelfbeschikking. Zij vertrokken uit het oostelijke grensgebied van de Kaapkolonie wat sedert 1806 een Britse kolonie was geworden.
De Grote Trek was een reactie tegen het beleid van de Britse koloniale overheid en haar landsbestuur. De omstandigheden aan de oostgrens was voor de pioniers onhoudbaar geworden, daar zij te kampen kregen met een gebrek aan grond, kapitaal en arbeid, wat onzekerheid gaf voor hun voortbestaan. Hun onafhankelijkheidsgevoel en gebrek aan zelfregering deed hun deze trek te ondernemen.
De bekendste van deze Voortrekkers zijn: Louis Tregardt (rood), Hans van Rensberg (bruin), Herdrik Potgieter (groen), Gerrit Maritz (blauw), Piet Retief (paars) en Piet Uys (geel). Zij werden later bekend onder de naam ´Boeren` van Zuid-Afrika.
VOORTREKKERS MONUMENT.
Het Voortrekkersmonument is een enorme granietkolos van ongeveer 62 hoogte gebouwd op een heuvel nabij Pretoria, en is vanuit alle windstreken zichtbaar in het landschap.
De gedachte voor de bouw ter ere van de Voortrekkers ontstond reeds in 1888. Het eerste ontwerp was uit uit 1931 en in 1935 zag de toenmalige regering het belang er van in als een nationaal monument. De eerste hoeksteen werd gelegd op 16 december 1938 en elf jaar later werd op 16 december 1949 het gebouw officieel ingewijd. De kosten bedroegen in die tijd 359.600 pound. Het monument is gebouwd in de Art Deco-stijl met traditionele Afrikaanse-symboliek.
In het gebouw wordt de geschiedenis weergegeven van de Grote Trek, alsook de levenswijze en levensgesteldheid van de pioniers.
ASSEGAAIHEK.
We komen het terrein binnen via een zwart gietijzerenhek, het 'Assegaaihek'.
De assegaai was een deel van de wapenuitrusting van de Zulu's met wie de Voortrekkers in aanraking kwamen. Tussen 1828 en 1840 trachtte de Zulu koning Dingana de weg naar het binnenland voor de Voortrekkers te versperren.
Dit een van de eerste bloedige treffen tussen beide partijen.
DE MUUR.
De muur rondom het Voortrekkersmonument is opgebouwd uit een mengsel van stukjes marmer, graniet en cement, wat bekend staat als terrazzowerk.
Op de muur zijn 64 wagens in basreliëf aangebracht in een nauwkeurige afbeelding van de kakebeenwagens die de Voortrekkers gebruikten bij een trek naar het binnenland. Elke wagen is 4,6 meter lang en 2,7 meter hoog.
De wagen zijn in een cirkel geplaatst de zogeheten 'laertrek' een verdedigingstechniek wat de Voortrekkers gebruikten in gevechtssituatie.
De 64 wagen rondom het monument zijn het zelfde aantal wagens dat bij de de Slag van Bloedrivier op 16 december 1838 zijn gebruikt. Zij staan symbool als bescherming van het monument.
Halverwege de trappen naar het monument liggen drie herdenkingsplaquettes in het Nederlands, Afrikaans en Engels; 'De Gelofte', afgelegd door de Voortrekkers onder bevel van Andries Pretorius.
DE HOEKFIGUREN EN MOEDER MET KINDEREN BEELD.
Op ieder hoek van het monument staat in graniet van 5,5 meter hoogte een mannelijke afbeelding voorstellende de Voortrekkers. Het zijn de afbeeldingen van de leiders; Andries Pretorius, Piet Retief , Hendrik Potgieter en de 'Onbekende Voortrekker'. Deze laatste staat symbool voor; Louis Tregardt, Sarel Cilliers, Piet Uys en Gerrit Maritz. Die vier vormen een erewacht om het monument.
Centraal tegen de wand van het monument staat een bronzen beeld met als afbeelding moeder en kinderen. Dit beeld stelt een Voortrekkersmoeder voor met haar twee kinderen; een jongen en een meisje. Dit beeld symboliseert de cultuur en christendom wat door de vrouwen gedurende de grote trek werd gehandhaafd en is uitgebouwd.
DE WILDE BEESTEN.
Aan weerskanten van de Moeder en en kinderen staan op de wand vier buffels afgebeeld, de 'swartwildebeeste',
Deze wilde beesten stellen de koning Dingane en zijn krijgers voor, het gevaar waartegen de Voortrekkers zich moesten beschermen op hun tocht naar het binnenland.
Tijdens vredesonderhandelingen tussen Piet Retief en koning Dingane op 4 februari 1838, antwoordde de koning op de vraag wat voor een vreselijk lawaai het was dat zij hoorden, "Dit is mijn regiment van wildebeesten", waarmee hij zijn joelende op de schilden slaande krijgers bedoelde.
BUFFELKOP.
De buffel wordt als de gevaarlijkste verdediger van de Zuid-Afrikaanse dierenwereld beschouwd.
Hier staat de buffel afgebeeld als verdediger van het monument.
De buffel '(Syncerus caffer) maakt deel uit van de 'Grote Vijf'; de leeuw (Panthera leo), luipaard (Panthera pardus), olifant (Loxodonta africana) en de zwarte neushoorn (Diceros bicornis).
INWENDIGE VAN HET MONUMENT.
KOEPELS EN DE SENOTAAF
Hoog boven in het plafond van de 'Heldenzaal' is een grote ronde opening met in het midden een koepel, voorstellende de aardbol.
De lijnen van de ronde opening doortrekkend naar beneden komt men uit op een grote ronde opening op de vloer van de 'Heldenzaal' vanwaar men zicht heeft op een senotaaf.
Deze senotaaf is de symbolische rustplaats van Piet Retief en al de andere Voortrekkers die tijdens de Grote Trek zijn gestorven.
Op de top van dit 'graf' staat de tekst "ons vir jou suidafrika" een regel uit het voormalige Nationale Volkslied 'Die Stem".
Elk jaar op 16 december, de dag van de Slag aan de Bloedrivier in 1838, schijnt om twaalf uur door de geopende opening in de bovenste koepel een zonnestraal op dit graf.
DE VLOER.
De marmervloer in de Heldenzaal is in een cirkelvorm bedekt. Het ontwerp moet voorstellen de watergolfjes nadat een steen in het water is gegooid en de golfjes zich wijder uitspreiden op het oppervlak. Het staat symbool voor de verspreiding van de geest van opoffering die van de Voortrekkers is uitgegaan om het onbekende land in te trekken.
Op de wanden van de Heldenzaal staat in reliëf de geschiedenis van de Voortrekkers afgebeeld, de trek naar het onbekende. de tocht door de Drakensbergen, de onderhandelingen en de strijd om het voortbestaan, huisvesting en het overleven.
Nkosi sikelel'iAfrikaDE WANDEN.
BENEDEN VERDIEPING.
Op de beneden verdieping bevindt zich het museum van de Voortrekkers met de oude vlaggen van hun gebieden, huishoudelijke voorwerpen, wapens en vele oude bijbels.
TOP VAN HET MONUMENT.
Vanaf de top van het monument, wat te bereiken is via een trap die als een spiraal omhoog draait of met een lift, heeft men een overweldigend uitzicht over het rondom gelegen landschap met in de verte de stad Pretoria welke vernoemd is naar de Voortrekker Andries Pretorius.
HET NATIONALE VOLKSLIED.
Maluphaakanyisw'uphondo Iwayo,
Yizwa imithandoza yethu,
Nkosi sikelela, thina lusapho Iwayo
Morena boloka setjhaba sa heso,
O fedise dintwa la matshwenyeho,
O se boloke,
O se boloke setjhhaba heso,
Setjhaba sa South Afrika - South Afrika
Uit die blou van onse hemel,
Uit de diepte van ons see,
Oor ons ewige gebergtes,
Waar die kanse antwoord gee
Sounds the call to come together,
And united we shall stand,
Let us live and strive for freedom,
In South Africa our land.
Zie vervolg; ZUID-AFRIKA RONDREIS. 'THE BIG FIVE'. KRUGER MUSEUM. (DEEL 5)
