zondag 3 mei 2009

De Montelbaanstoren in Amsterdam.

De Montelbaanstoren, Oude Schans 2, werd in 1516 als vestingtoren gebouwd voor de bescherming van Amsterdam. Tevens werd er een brede verdedigingsgracht gegraven en met de aarde die daaruit vrij kwam werd een wal opgeworpen wat nu de huidige Oude Schans is. De naam Montelbaan die voor het eerst opduikt in 1537 is tot op heden nog steeds een raadsel. Oorspronkelijk bestond alleen het onderste gedeelte van de toren.
In 1606 kreeg de toren een nieuw uiterlijk. Dit nadat de omwonenden hadden geklaagd dat zij geen slagklokken konden horen en zodoende niet wisten hoe laat het was.
Het bovenste gedeelte met de houten spits en de klokken is een ontwerp van de stadsbeeldhouwer Hendrik de Keyser.

Door het plaatsen van de nieuwe bovenbouw wat het gewicht vergrote en de windbelasting ging de toren verzakken, maar ook door de stroming van het water tussen het IJ en de Amstel. Met palen werd het geheel gestut en met touwen weer recht getrokken, waarna een nieuwe zware fundering werd aangebracht. De toren vertoonde nadien vreemde verschijnselen: het slagwerk van de toren begon op de meest vreemde momenten ongewone uren te luiden. Na een tijdje hielden de klokken vanzelf op om dan enige dagen helemaal niet te luiden, waarna het gebeier weer onverwachts losbarste. Zo kreeg de toren de bijnaam 'malle Jaap'.



In 1852 ontkwam de toren ternauwernood aan de sloop. In de toren is nu de afdeling Uitvoering van de sector Waterbeheer van de dienst Riolering en Waterhuishouding gevestigd. Deze afdeling houdt onder andere de waterstanden, windrichting en windkracht bij. Het doel van al deze waarnemingen is de peilbeheersing en waterverversing van de Amsterdamse grachten.
Hiertoe worden vier maal per week 's nachts de sluizen en de waterkering in de stad gesloten.
Als 's ochtends dan alle deuren weer opengezet worden, worden door het opgespaarde water de grachten schoongespoeld. Op deze opname is de toren te zien vanaf het Sint Antonie sluisje wat een verbinding is tussen de Oude Schans en de Binnen Amstel.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen