DE STAD VAN DE
BEELDHOUWERS EN TEXTIEL
PRODUCTIE UIT 3000 v.CHR.
DEEL 1.
De naam van de stad is duidelijk vernoemd naar de Griekse godin Aphrodite, de godin van de liefde, schoonheid, seksualiteit en vruchtbaarheid.
Volgens Homerus is ze de dochter van de oppergod Zeus en de nimf Dione.
Haar heilige symbolen zijn onder meer de duif, de roos, de myrte, de zwaan en de appel.
Ze speelde een centrale rol in de mythen zoals het Oordeel van Paris, wat uiteindelijk leidde tot de Trojaanse Oorlog.
De godin Aphrodite van Aphrodisias, de latere stadgodin van Aphrodisias in Klein-Azië, schijnt van oorsprong een Karische godheid te zijn geweest, een volk dat in het eerste millennium v.Chr. leefde in Karië, een historische landstreek in het zuidwesten van Klein-Azië. Ze zou later versmelten tot een drie eenheid van Aphrodite Ourania, Pandemos en Pelagia. In deze hoedanigheid bleef Aphrodite tot in de Romeinse keizertijd in het hele Middellandse Zeegebied aanbeden.
DE STAD.
( Een luchtopname van de antieke stadruïnes van Aphrodisias, gezien van zuid naar noord.)
De oorsprong van de stad kan terug gevoerd worden tot 3000 v.Chr. Vanwege de in de buurt gelegen marmergroeven werd het de stad van de beeldhouwers. De stad was ook bekend om haar zeer fijne textiel producten van wol en katoen. Ook de er omheen gelegen vruchtbare gronden hebben een grote rol gespeeld in het voortbestaan van de stad. De stad kreeg haarbloei tijdens de Hellenistische en Romeinse periodes, maar speelde ook een rol in de opkomst van het christendom.
Aphrodisias lag in een zone waar zich veel aardbevingen voortdeden en heeft in de 4e en de 7e eeuw veel schade daardoor geleden. Daarbij veranderde in de 4e eeuw na een aardbeving het grondwaterpeil, wat er voor zorgde, dat delen van de stad last kregen van overstromingen. Na de zware aardbeving in de 7e eeuw herstelde de stad zich nooit meer volledig, werd verlaten en verviel in ruïnes. Veel stenen uit de stad werden later gebruikt voor de opbouw van het dorpje Geyre, maar in de 20ste eeuw werd het dorpje verwijderd om de oude stad weer bloot te leggen. Het dorpje werd vlak in de buurt weer opgebouwd.
( Een plattegrond van de ruïnestad, welke nog grotendeels is omringt door een oude stadmuur.)
BETEKENIS VAN DE CIJFERS:
De pijl geeft de entree aan, zodoende begint de beschrijving van de ruïnestad achterstevoren dan op de indexlijst staat aangegeven.
HET MUSEUM.
Het Aphrodisias Museum, geopend in 1979, toont voornamelijk artefacten die tijdens opgravingen in de oude stad zijn gevonden.
De museumcollectie omvat sculpturen, reliëfs, sarcofagen, portretten, inscripties, architectonische fragmenten, munten en kleine vondsten uit de prehistorische periode tot het Byzantijnse tijdperk. Het meest bijzonder onderdeel zijn echter ongetwijfeld de marmerbeeldhouwwerken.
(13) DE SEBASTEION.
De Sebasteion werd in de periode van 1979-1981 opgegraven en het was een laan met twee parallel langs elkaar gebouwde gebouwen. In de Romeinse tijd waren er ook keizers die zich zelf zagen als de goddelijke leider van hun volk tijdens hun leven, maar bleven dit vaak ook na hun dood. Standbeelden van hen werden vaak in een gezamenlijke tempel samengebracht voor de keizerlijke cultus, Zo'n tempel werd bekend onder de naam Sebateion, wat van het Griekse woord 'sebastos' komt en betekend "de vereerde'. Van een van de gebouwen staan er allen de zuilen er nog. Beide gebouwen hadden drie verdiepingen.
De bouw van het complex strekte zich uit over twee generaties van 20 tot 60 n.Chr. van regering van Tiberias (14-37 n.Chr.) en na enige schade door aardbevingen werd er verder gebouwd onder Claudius (41-54 n.Chr.) tot die van Nero (54-68 n.Chr.). Het complex werd betaald door twee prominente families die Aphrodite vereerden. Het bestond uit een Korintische tempel en een smalle processie laan met een lengte van 90 meter en een breedte van 14 meter, geflankeerd door twee portiekachtige gebouwen van 12 meter hoogte, met een opeenvolging van Dorische, Ionische en Korintische bouwstijlen.
Deze noordelijke en zuidelijke gebouwen, die de processie laan afbakenden, droegen marmeren reliëfs in hun bovenste twee verdiepingen over de gehele lengte. De reliëfs werden omlijst door de zuilenarchitectuur, waardoor de twee gevels eruit zagen als gesloten schilderijwanden. Er waren zo'n 200 reliëfs nodig voor het hele project, en meer dan 80 werden tijdens de opgraving terug gevonden.
De reliëfs beelden Romeinse keizers, Griekse Mythen en een reeks gepersonifeerde etniciteiten of landen uit het wereldrijk vanaf Augustus, van de Ethiopiërs uit Oost-Afrika tot de Callaeci uit West-Spanje.
Het zuidelijke gebouw werd gesponsord door twee broers, Attalos en Diogenes, en hun familie. Ongeveer 80% van de reliëfs is bewaart gebleven. Het geheel werd opgebouwd uit marmer en ook de vloeren waren met marmer belegd. De drie verdiepingen werden in een combinatie van Dorische, Ionische en Korintische stijl gebouwd. Op de derde verdieping werden figuren van de traditoinele goden naast figuren van de vroege Romeinse keizers en scènes van hun veroveringen geplaatst, zoal Claudius over Brittannia en Nero over Armenië.
Een van de inscripties op het gebouw noemt hen 'Theo Sebastoi Olympioi', oftewel 'Olympische Keizergoden''.
De reliëfs op derde verdieping beelden Romeinse keizers uit, keizerlijke overwinningen en de Olympische goden. De keizers worden afgebeeld als machtige krijgsgoden en zijn vermengd met de oude goden als bijna gelijkwaardige partners.
De reliëfs waren gerangschikt in groepen van drie: een breder reliëf geflankeerd door twee smallere, waarbij het bredere reliëf boven de deuropening naar elk van de 15 kamers achter de gevel was geplaatst De belangrijkste vroeg-Romeinse keizers zijn vertegenwoordigd: Augustus, Tiberias, Claudius in heldenstijl.
Het noordelijke gebouw werd gebouwd door twee broers Eusebes en Menandros, en hun familie.
De derde verdieping bevatte een reeks universele allegorieën, Dag , Oceaan, afgewisseld met keizerlijke taferelen, Nero met zijn moeder Agrippina. Deze reeks is het minst goed bewaard gebleven van het complex.
De tweede verdieping bevatte de lange reeks gepersonifeerde volkeren van het Augustijnse rijk, elk afgebeeld als een standbeeld tussen de zuilen van het gebouw. Een opschrift vermelde de naam van elk figuur, bijvoorbeeld etnisch Dakon, van het volk der Daciërs. het idee was een visuele opsomming van het Augustijnse wereldrijk. De plaatsen en volkeren behoorden tot degenen die onder Augustus als veroverd of in het rijk opgenomen werden beschouwd De selectie legde de nadruk op de meer afgelegen volkeren aan de randen van het rijk.

In de zevende eeuw werd het grootste deel van het Sebasteion vernietigd door een zware aardbeving. Het gedeelte dat nog staat is gerestaureerd. De meeste van de beelden uit het Sebasteion bevinden zich in het museum.
(12) HET TETRAPYLON.
Als we de stadsplattegrond bekijken, dan zien we dat er maar twee hoofdstraten zijn.De noord-zuid weg, de Tetrapylonweg, welke loopt van de noordelijke stadspoort naar het theater aan het zuidelijke einde van de weg. Verder de oost-west weg die eindigt bij de tempel van Aphrodite, en was de belangrijkste openbare doorgang aan de oostkant van het stadscentrum. Langs de weg hebben in de antieke tijd fraaie burgerwoningen hebben gestaan voorzien van zuilen aan de voorkant. De straat was geplaveid met blauwgrijze marmeren platen, die in één keer waren gele
gd, zoals blijkt uit vele metselaarsmerken op de stenen Aan de oostzijde van de noord-zuid weg staan de resten van wat eens een groots en prachtig bouwwerk was, wat is genaamd de 'Tetrapylon', wat betekend de "vier ingangen".
Het geheel is opgetrokken uit vier groepen van vier zuilen die een fraai fronton dragen. De voorzijde heeft een opengewerkt fronton met een halve cirkel en de achterzijde heeft een gesloten fronton voorzien van fraai beeldhouwwerk. Het is in feite een ceremoniële ingang en een van de meest herkenbare indrukwekkende monumentale bouwwerken van de oude stad die de doorgang naar het heiligdom van Aphrodite benadrukt.
Het bouwwerk dateert uit de 2e eeuw n.Chr, meer bepaald uit de Antonijnse periode.
De naam is samengesteld uit twee Griekse woorden: "Tertra" betekend vier en "pylon" betekend poort. Omdat het bouwwerk in vier richtingen open is en het in totaal zestien zuilen telt, wordt het de Tetrapylon genoemd. Met vier zuilen aan elke gevel vormt het een monumentale , vierzijdige doorgang.
De Tetrapylon bevindt zich te oosten van de tempel van Aphrodite en ligt niet precies op de as van de tempel en moet daarom niet gewoon worden gezien als de directie toegangspoort tot de tempel.
Het is echter aannemelijk dat ceremoniële processies die het heilige gebied naderden, zich op dit punt verzamelden en zich vervolgens naar het tempelterrein begaven. In de oude stad markeerde de Tetrapylon de overgang tussen de openbare straat en het heilige gebied.
Tussen de eerste groep van twee keer vier zuilen is een stenen deurpost zichtbaar, waarin vroeger een fraai bewerkte houten deur heeft gezeten.
Het gehele bouwwerk heeft een hoogte van 69 meter (230 voet), en is ontworpen in de Korintische stijl. In de constructie zijn zowel gladde, gecanneleerde als spiraalvormige zuilen gebruikt.
Sommige zuilen zijn zo geplaatst dat ze indruk wekken van twee zuilen, wat het monument een dynamischer en sierlijker uiterlijk geeft. In sommige gedeelten zorgt het gebruik van blauw marmer voor een sterk kleurcontrast met wit marmer, uit de marmer groeven bij Aphrodisias. De frontons en de zuilenopstelling aan alle vier de zijden zorgen ervoor dat men vanuit verschillende richtingen een veranderd architectonisch effect ervaart. Het is niet een poort met één gevel, maar als een driedimensionale monumentale structuur die van alle kanten zichtbaar is.

De westelijke gevel fungeerde als de binnenzijde die zichtbaar was wanneer men vanuit het heilige gebied terugkeek. Om die reden was deze rijker versierd dan de oostelijke gevel. Het westelijk fronton presenteert een rijke architectonische compositie met zijn onderbroken vormgeving. Op deze gevel zijn Eros afgebeeld te midden van acanthusbladeren (links), jachtscènes (rechts) en levendige decoratieve motieven. In het halfronde centrale gedeelte (midden) bevond zich vermoedelijk een beeld van Aphrodite. Dit beeld raakte beschadigd tijden de christelijke periode en werd vervangen door een ruw gebeeldhouwd kruis. Het is de overgang van Aphrodisias van zijn heidense verleden naar de christelijke periode.
De oostelijke gevel was de eerste zijde die bezoekers zagen die vanaf de hoofdstraat naderden. De halfronde gogen en de zuilen op deze gevel gaven het gebouw een elegante uitstraling.
De oostelijke gevel fungeerde als een welkomspoort voor de bezoekers die het heilige gebied naderden.
.jpg)
De versieringen met Nike, Eros en acanthus, jachttaferelen op de structuur roepen associaties op met overwinning, vruchtbaarheid, liefde en heiligheid.
Het Tetrapylon moet niet alleen gezien worden als een architectonische vorm dat de beeldhouwers er aan gaven, maar ook als een symbolische, verhalende ruimte die verbonden is met de cultus van Aphrodite.
De restauratie van de Tetrapylon werd tussen 1983 en 1990 uitgevoerd, waarbij zoveel mogelijk de originele blokken steen weer op de originele juiste plaatsen werden terug geplaatst.
(11) HET APHRODISIAS STADION.
Het stadion ligt het noordelijke deel van de stad en werd gebouwd in de eerste helft van de 1e eeuw. Het is een van de grootste antieke stadions en het best bewaarde. Het stadion dat plaats kon bieden aan ongeveer 30.000 toeschouwers heeft een lengte van 262 tot 270 meter en een breedte van 59 tot 60 meter. De ligging binnen het stadplan laat zien dat het stadion een sterke band had met de stedelijke structuur.
Toeschouwers betraden het stadion via monumentale trappen aan de zuidkant, terwijl de deelnemers gebruik maakten van de tunnels onder de tribunes aan de twee korte zijden.
Deze toegangsmogelijkheid toont aan dat het stadion niet alleen op zichzelf staand als bouwwerk was ontworpen, maar als wel overwogen onderdeel van de stad. De marmeren tribunes bestaan uit 30 rijen, onderverdeeld in 40 blokken, met een hoogte tot 12 meter, met een zitcapaciteit van ongeveer 30.000 toeschouwers, wat gezien de bevolking van de oude stad een opmerkelijke capaciteit is. Het noordelijke deel van het stadion lag deels tegen de stadmuur aangebouwd, welke in 360 n.Chr. werd opgebouwd. Aan één lengte zijde waren in het midden boven de overige zitplaatsen twee smalle loges gebouwd welke waren gereserveerd voor de priesters en prominenten van de stad, die de feesten organiseerden en betaalden en ook weer voordeel hadden aan de financiële zaken van de dierlijke offers.
Een van de meest opvallende architectonische kenmerken van het stadion is dat beide korte zijden gesloten zijn, waar ook de tunnels aanwezig zijn voor de deelnemers aan het geboden spektakel.
Een van de meest belangrijke spelen "die in het stadion, welke jaarlijks werd gehouden, was bekend onder de naam "Aphrodeisa Isolympia. Dit waren oorspronkelijk atletische wedstrijden. Dit waren niet alleen sportwedstrijden, maar ook onderdelen van grote festivals met religieuze, sociale en politieke betekenissen.
Naast de traditionele Griekse atletiek werden ook Romeinse spektakels zoals gladiatorengevechten en gevechten met wilde dieren in het programma van het stadion opgenomen. Het was tot de 2e eeuw dat deze Romeinse gladiatoren gevechten werden gehouden voor de Romeinse keizers.
Een opmerkelijk kenmerk in het stadion zijn de topografische inscripties op de tribune. Deze inscripties geven aan welke zitplaatsen gereserveerd zijn voor bepaalde personen en groepen. Sommige voor welgestelden, andere voor beroepsverenigingen, zoals leerwerkers, goudsmeden en andere sociale groepen. Dit laat zien dat het stadion een belangrijke ruimte was die de sociale orde van Aphrodisias weerspiegelde.
De tunnels naar de ondergrondse ruimten onder de zitplaatsen in het stadion, welke gebruikt werden toegang voor menselijke - of dierlijke deelnemers naar het arena veld.
Zie vervolg: APHRODISIAS. (TURKIJE) ANTIEKE RUÏNESTAD. (DEEL 2.)